REGI & SCIENTIARUM

8 o

A N N.

r66-. -

CAPUT III.

De rerum gravium descensu & causs illius motus,

I. Q Ub initium mensis Augusti anni 1669. qua?stio, si qua sit alia in Phy-sicis implicata , de causa gravitatis agitari ccepta est : suas quisqueconjecturas proposuit, quas longum eilet singillatim recensere , e^que inlibris ante id temporis & postea editis pastim occurrunt. D. de Robervalproprium & specificum sensum quo rem objectam discernere valeamus, no-bis deeste existimabat , adeo ut non magis ea de re nobis liceat quid certidecernere, quäm ccecis ab ortu de lumine aut coloribus. Is tamen eo sen-tentia sua ferebatur ut vim quandam corporibus insitam este vellet, qua par-tes illius in unum coire affectent, ita ut alia sit terrestris , alia corporis luna-ris gravitas, qua partes in suum quaeque corpus nituntur.

II . Non lonee ab ea sententia recedebat D. Frenicle qui communi hocprincipio utebatur, unicuique rei vim quandam sui conservatricem ab Aucto-re natura: inditam elfe- Eam porro variam existere, nec uno & eodem modoagere. Non enim planta? vitam suam eadem ratione tuentur atque anima-lia , cum utrisque non adsint omnia qua? ad sui conservationem opus sunt „sed aliunde ea mutuentur, atque ubi desunt, statim emoriantur. Unde visilla fui conservatrix in plantis & animantibus admodum arcta est & angusta.Sed terra ipsa cum augmento aut alimonia non egeat , seipsam tuetur Scconservat, cum partes inter se connexas & unä conjunctas habet, ne disjecta:dissipentur, idque gravitatis beneficio consequitur. Qua: non tam motus est,quam nisus ad motum ; hic tamen non otiosus est, sed continenter agit, itaut debiliora fortioribus cedant.

III. Motum verö triplicem distinguebat, projectionis, impulsionis Siattractionis. Motor in mobile vim suam exerit; projectum liberum dimit-tit , postquam huic motum imprellit. 1. Impulsus dicitur cum motor mo-bile tandiu comitatur, quandiu motus durat ; seu id vehat, seu id trahat»aut pellat. Atque hoc unum motionis genus bene cognitum est & perspectum.Nam in projectis motus continuati cause , cum mobile a motore separatur,fatis obscura est & recondita.

IV. Attractionis, si qua? sit, causii est obscurior, cum motor agit in mo-bile citra contactum. Eam tamen in magnete & electricis corporibus con-spicuam este aiebat ; corporum gravitatem attractione fieri, tametsi causaillius non alia sit quam prima omnium causa. Attractionem vero multisexperimentis comprobare nitebatur quas latis commode per impulsionemexplicari poste omnes pene recentiores Philosophi demonstrarunt, neque inhis diutius nobis immorandum.

V Quamobrem descensum gravium impulsioni cuidam , non attracti 0 'ni, aut inclinationi a natura inditae, quaeque in rebus inanimis vix intellig*potest, tribuendum esse censuerunt D. D. Hugens, Perrault, Buot Si