ACADEMIA HISTORIA. Lib. Vt ]€t
V I. Perpauca dicam de cujusdam pistrini ä D. Amontons excogitati strue-lura, quod non aquae, aut aeris, sed ignis & caloris vi agitur. Illius enim fa- chax*trica in Historia Gallicä , quantum fieri potuit, dilucide fuit exposita. Hocprincipii loco ponit D. Amontons caloris vim in aera ipsum multum poste:cum is libere distendi potest , calor ejus molem dumtaxat auget, & rarioremefficit. Quod si nullo potest modo extendi, illius tantummodo- elaterem in-tendit calor ; ubi ad certos usque terminos potest rarescere , hoc ipso vis ela-lerii tantumdem imminuitur. Frigus contra coarctat aera, & illius elateriumimminuit: aer cujus elater crescit, majus pondus sustinet, aut attollit, quam-sit 28 pollicum seu hydrargyri pondus, aut 3 z aquas pedum, quantum scilicetaer ferte solet.
His principiis suam machinam superstruit D. Amontons, atque omnia adqu«dam experimenta ä fe facta exigit. Ex. gr. aqua ferventis calore vo-lumen aeris elaterem tertia tantummodo fui parte augeri poste.
VII. Cum D. Amontons inter disterendum de machina sua', id velucin transitu dixistit, fastam este illam persuasionem, licetsatis vulgarem , af-frictum duorum corporum , quae moventur & sibi mutuo applicantur , hocmajorem este, quo (uperficies inter fe conjunctae & collisas sunt majores: idvero te expertum ait, non illum augeri affrictum , nisi penes corporum ma-jorem aut minorem preffionem, vel penes majora aut minora quibus oneran-tur pondera.
Cum autem id plane novum videretur, placuit D de la Hire statim ipsamconsulere experientiam. Menfe ligneae & impolit^ ligna quaedam minimeexpolita & inaequalis molis imposuit, ea que sic ponderibus oneravit, ut om-nium aequalia essent pondera. Tum quidem expertus est singulis eodem pon-dere sibi illigato & per trochleam minorem trajecto opus este, ut tecundummensam duci aut moveri inciperent. Idem in marmoribus male politismensis itidem marmoreae & rudi impositis, & per eam ductis expertus est».
In causam ipsam hujus rei animum intendens hanc excogitavit rationem.
Duorum corporum quae sibi mutuo applicantur , resistentia ex iis oriturparticulis quae eorum superficiem exusperanr. Quod si e« sint flt-xiles, de-primi quidem debent, K deorsum inflecti ; si duras sint & rigidas, ali« aliisinfert« fete expedire nituntur. In priori casu sunt totidem elateria quasflecti oporteat, & curvari ; atque in eo posita est omnis motsts difficultas: :
<]uod idem pondus aEeodem ferri debeat elaterio, aut a duobus priori «qua-sibus, perinde est. Nam si duo sint superanda, id singula minus inflectet, si-Unum sit tantummodo elaterium, illud duplo magis deprimet.
Quamobrem si in duabus ejusdem siipeificiei partibus iisque «qualibus-numerus sit «qualis earum particularum , qu« elaterio donantur , & suntflexiles , major superficies tam facile super aliam ducetur supeificiem , ac siminor effit, dummodo «qualia semper sint pondera. Nam etiamsi plura sintelateria superanda ; minus ea quoque flectentur. At si pondus majus sit, eo-magis illa deprimet, maiorem adeo offendet obicem. Jam in casu altero, ubipartes sunt mutuo sibi implicat« & ita durae ut nec frangi, nec deteri sal-tem in extremis postint, quo plana sibi admota expediri a te invicem qneancj,»Iterum ex iis attolli neceffi est: quod autem id «gi e fiat, non ex plani am-