59 (S REGI.€ SCIENTIARUM
Ann. unumquodque ex illius punctis, nisi forte primum & ultimum exceperis,
1700. erit velut planum aliquod minutiffimum ad horizontem inclinatum. Id veroliquet corpus plano inclinato innixum suas .gravitati aqualem in illud planumnon efficere impreffiqnem,ea quippe hoc minor est , quö minus planum pre-mit corpus huic impositum. Cum enim planum est verticale , tum nullamcorporis gravitatem sustinet, eaque non oneratur , nisi cum planum est infi-nite , ut ita dicam, inclinatum, & horizontale. Quamobrem qua: nunc quas-ritur curva , totum corporis pondus ferre non posiet, nisi in duobus punctis,quorum tangentes forent horizontales, si forte hasc duo haberet puncta; re-liqua qiiL esient exiguas tantummodo lineas recta:, ad horizontem femper di-versimode inclinata, partem duntaxat ponderis portarent, eamque diversampenes differentiam inclinationum rectarum in his punctis curvam tangentium.Problema itaque solvi nullatenus poterit, si unius gravitatis absolut» ratiohabeatur.
Verum corpus grave, quod in descensu suo curvam describit, quadam aliavi donatur, eaque ab ejus gravitate diversa est. Quas enim moventur cor-pora , motum secundum rectas lineas dirigunt: ea quippe est simpliciffimamotus directio. Quas v. gr. moventur in orbem , ab exteriori causa impel-luntur , quas singulis momentis corpora ä recta linea detorquet, & versus ali-quod centrum sic inflectit, ut in distantia lemper aquali ab eo centro velutcoacta teneantur. Si vis illa extraria & contraria cesiaret , statim in rectamlineam, qua: tangit punctum ipsum, in quo tum erat corpus, cum libertatemvelut suam nactum est, moveretur; idque magis ac magis ab eo centro, circaquod volvebatur, recederet. Resistentia corporum qua vi extrarias indesinen-ter obsistunt, & nisus continuus ut 3. centro fui motus recedant, vis centrifugaab Hugenio vocitatur.
Corpus autem quod motu suo circulum describere cogitur , illum quampotest maximum delineat. Nam major circulus minus quodammodo circu-lus est, ac minsts a recta linea diffidet, quam minor circulus; & corpus ma-jorem vim patitur ä causa extraria ubi parvum motu suo describit circulum,vim adeo suam centrifugam tum fortius exerit.
III. Eadem est ratio quas circuli, in curvis omnibus: hanc enim infinitiprope circulorum arcus indefinite parvi componunt, quos diversi penitus ra-dii efficiunt: adeo ut ibi linea eo magis curvetur, quö arcus minoris circulisunt portiones quasdam , & radiis minoribus descripti concipiuntur. Corpusigitur quod motu suo curvam describit, quolibet instanti abeo puncto, quodest centrum arcus infinite parvi, tum ab eo descripti nititur recedere vi suacentrifuga ; atque hic nisus hoc major est, quö arcus ille infinite parvus cir-culi minoris est portio quasdam. Unde in eadem curva vis illa centrifuga,ä qua curva delineatur, femper variatur penes diversa puncta in quibus mo-bile reperitur.
Illud adeo fieri posiet, ut in curva a corpore delineatä , gravitatis im-pressione femper diversa existente vis .centrifuga , sic variaretur , ut unLalterius excelsum emendaret , aut ejus expleret defectum , ita ut utriusi-que simul sumptas effectus absolutus corporis gravitati femper »quali?foret.