ACADEMIA HISTORIA. Lib.VI. 597

I V. Hoc erat a D. Bernoiiilly problema propositum a nemine solutum:ad hoc quidem opus erat vis illius centrifuga: theoria , & perfecta cognitio-ne. Id tantummodo erat cognitum , vim centrifugam corporis hoc die ma-jorem , quö minor circulus ä corpore describitur, & illud gravius est , acmajore celeritate fertur : sed mutua rationum inter absolutam gravita-tem , & vim centrifugam mensura, aut regula nondum erat plane expio-»rata.

V. Multa quidem theoremata in hanc rem proposuerat D. Hugens incalce fui libri de Horologio oscillatorio, quibus hy proportiones erant defi-nitae : sed theoremata ipsa erant nude proposita , & demonstrationibus desti-tuta : scientiam' illam sibi cognitam nondum evulgare voluerat , Geometrisinstar aenigmatis hoc arcanum solvendum proponere contentus.

Perillustris D. Marchio de 1 ’Hopital methodo sua usus primum,proponittheoriam virium qua: centrifuga: dicuntur in circulo , eo quidem modo quiin Historia Gallica fuse & distincte exponitur: deinde propositum problemasolvit.

VI. Eo ipso tempore quo de vi centrifuga agebatur D. Varignon theori^sua: anno 1658 de variatis, seu de acceleratis, aut retardatis motibus corporumjuxta certam proportionem exposita: multa adjecit speculatione digna, ad quo-rum intelligentiam perpauca prsmisit intellectu non ardua, atque ex iis pluradeducit theoremata alex speculationis.

Velocitas motus, inquit, est ratio , seu habitudo spatii decursi & temporis:cum per tempus spatium dividitur, quotiens velocitatem praebet. Quö majusest spatium & brevius est tempus, hoc major est velocitas, & majus est quo-tiens divisionis : adeo ut tempus multiplicatum per velocitatem spatiumdecursum producat, ut spatium divisum per velocitatem motus , ipsumdat tempus, qiuesitum , cumque ex his tribus duo data sunt, tertium facileeruitur.

VII. Ha:c vera sunt tantummodo, ubi motus sunt uniformes, aut requa-biles ; cum spatia temporibus certa ratione respondent: sed ubi motus suntaccelerati, ut in descensu gravium , aut retardati, ut in aqua: lapsu e vase ,aut e piscinä per angustum foramen, tum semper variat motus. Et tamenD. Varignon hos motus tam varios,quam squabiles sic exponit,ut ex iis eademeruat consectaria.

In motu sibi requali ratio spatii ad tempus exprimi potest per triangulum,cujus altitudo in tot partes, quot libuerit, per totidem bases sibi mutuo pa-rallelas distribuitur -, diverse altitudinis partes diversa exhibent spatia decuria,ut bases tempora exprimunt: cum in triangulo inter bases eadem sit propor-tio , qua; inter altitudines qua: iis respondent ; ubi motus sunt uniformes ,tempora sunt inter se ut spatia, atque in duplo tempore duplum itidem estjpatium ä mobili peragratum.

Sed res aliter se habet in motu accelerato , ubi v. gr. in duplo temporespatium est quadruplum, tumque motus ille per triangulum reprassentari ne-quit : sed linea curva tum est adhibenda. Nam in curva linea ex. gr. in para-bola ordinatae, seu bases parallelae non eam habent inter se rationem , quamabscissa:, seu .altitudines qua: ordinatis ipsis respondent; ac diversa est i a

F 555 iij

Geom.