I VI
db salib US
nem; id enim universale est inactionum quarumcumque analyiiut consideretur agens, passum , &modus agendi. Cum igitur saliumdissolutio ab aqua actio quaedamsit, in qua agens est aqua ipsa , pas-sum vero , seu subjectum , sal : pri-mo quidem inquiremus quid in aquasit aptum ad resolvendas salinas sub-stantias , deinde quid in sale disposi-tum ad solutionem patiendam; &postremo in quo consistat modusagendi in aqua , & patiendi inlale.
LX X. Aquam igitur, cum sit flui-dum quoddam, & quidem natura-le , concipimus tamquam aggeriemquamdam minimorum globulorumsphaericorum , qui d globulisaetherisnon aliter differaht, quärn magni-tudine , cum tamen & ipsi exilis-simi sint. Hisce globulis, qui si-mul magna copia coacervati aquamefficiunt, supra num. 6;. ostendi-mus ex eo quod invicem librati sintin, fluidis quiescentibus , summaminesse mobilitatem , sic ut d qua-cunque potentia motrice applicatalocum mutare cogantur; Cumquetales potentias motrices plures ad-sint, aether prxrerfluens, lucis pres-sio , & praecipue calor , cujus, inmedia licet hyeme , semper aliquisgradus in aere existit, vix possumusnos cohibere quin credamus nonmodo prompctffima mobilitate pol-lere globulos aqua;, sed continuomotu hac illae agitari, aliis atquealiis in locum abeuntium immedia-te succedentibus. Ex his binae inaqua vires ad dissolutionem saliumcomparatae deprehenduntur; alteraest facilis penetratio, quas radica-
DISS ERT ATIO
rur partim in motu, quo ejus par-ticulae deferuntur, &c urgentur inquemcumque locum, partim in par-vitate partium, quae permittit illassubite insensibiles meatus, qui cor-poribus insunt, non quidem omnes,sed proporrionatos tantummodo ; al-tera vero est vis disjungendi partescorporum ad invicem , eas tamentantum, quarum adhaesionis mo-mentum minus sit eo, quo partesaquae pro opportunitate possunt agi-tari, Haec autem vis fere tota inmotu est, quamvis etiam suffra-gentur globuli ipsi, & mole sua ,tk quantum possunt etiam figura ,quX tamen ad scindendum, & se-parandum partes ab invicem mini-me omnium propordonata exi-stit.
LXXI. Ex his duabus aquae vir-tutibus coalescit illa , quam dicimusvim dissolutivam salium , scilicetcum partium, quae in aqua sunt ,tenuitas permittat quidem earum in-gressum in potos corporum, si üqui in salibus sunt aqUT particulispateant, efficiet particularum tenui-tas, ut eos poflint pervadere nonpervadent tamen , & si pervadantnon solvent, nisi motus accedat ;motus igitur praeter partium tenui-tatem necessarius est. Insuper nonsatis est lenis quaedam , & lentapervasio particularum aquae , quLlatera^ potorum nullo modo , aut.parum admodum concutiat , sicenim pollet quidem sal humectarsnon autem dissolvi ; sed requiriturvalidior aliquis motus, cujus gratiaaquae particulae impetant pororumlatera » & diffringant eas partes»,ex quarum unione resultant ; in quo
pecu-