PHYSICO-MEDICO-MECHANICA. n«>
plurimumque in exponendo nitoremPhilosophus Syntagm. phyf. pare. r.se 61 . i. lib.i. cap. 5» ad ostendendumin corporibus naturalibus spatiolaquadam dari intcrlperla & vacua ,eaque diversa- figura , hujusmodi inmedium atfert experimentum. Cumenim longe ante cognovisset aquamnon polle quamlibet salis quanti-tatem haurire , sed certa ejus co-pia saturatam , quod ulterius osser-retur, respuere; facile libi persua-serat, id ex eo proficisci, quod,cum salis particula: intra aqua: sub-stantiam non alium pollini haberelocum, quim in potis, seu spatio-lis disseminatis , eo usque pateredebet in illa aditus, quousque sue-rint completa, non ultra ; undeconjecit potos in aqua reperiri cor-respondentes figurae falis communis,nempe cubicos. Cum autem aquanon soli communi sali exsolvendo ap-ra nata comperiatur, sed & aliisqnibuscunq; aliarum figurarum , pu-ta alumini, nitro, vitriolo, saccha-ro &c. eadem ratione, qua cubi-cos poros ex falis muriatici dissolu-rione in aqua intellexit , eadem &odtaedricos aluminis, & alios reli-quorum salium figuris proportiona-tos debuit concipere. Hinc sequividebatur aquam communi sale sa-turatam , poros quidem cubicos re-pletos habere , non autem caterosdiversarum figurarum , ideoque siilli alterius generis sal obtulisset,fote ut illud quoque exsolveretaqua. Igitur cum experiundi gra-tia alumen solutioni falis muriaticiinfudisset , observavit & alumen inilla exsolutum fuisse , perinde ac siaqua sale caruisset, & hoc quidemD, GttlielminiTm, Oper* I /.
non modo alumini contigit, sed 8 caliis salibus subinde eidem aqua:injectis. . Cum igitur conjectura:responderet experimentum , nihildeefie vilum est ad conjecturam fir-mandam ; ideoque ad statuendum ,tot diversarum figurarum poros in-tra aqua: substantiam latitare, quotfigura: particularum ex quibus dis-solutae substantiae componuntur.Idem repetit experimentum sect z.lib, i. cap. 5. ubi praeterea subjun-git, quod in solutione communisfalis limul & aluminis, cum vide-rentur utriufque partes ita commix-tae, ut nullum foret sensibile pun-ctum , quo non adesset una talis,& altera aluminis filtern particu-la ; nihilo tamen fecifis in crystalli-fatione nequaquam simul con-cretos fuilfe diversos tales, sedira ut cubi falis communis nilhaberent intermixtum aluminis ;octaedra vero aluminis nihil fa-lis communis , quod fortasse ädistinctione loculorum , quibusdiverse partes falis recondita fue-rint, visum est processisse. Qua-re ex hoc experimento videtur Gasesendus causam , propter quam aquauno genere salis ad saturitatem im-buta, alio etiam imbui possit, re-fundere in existendam diversorumpororum inaqua; non autem quodnos fecimus, in motum liquidi, &figuram solutorum. An vero abexperimento id evincatur , nobisimpraesentiarum remanet disquiren-dum.
L X X X1 1 . Et statim quidemnon evinci manifestum est > quo-tiescunque enim bina ejuldem ex-perimenti possunt esse causa, utiR hujus K