PHYSICO -MEDTCO - MECHANICA. ij 7

ferae utilitatem. Quocircä non estuc Acidi , Sc Alkali experimentamagis confideremus . quäm uc certamquandam proprietatem, & mutuamcertorum corporum inter le actio-* nem , quas quoniam ad salinumgenus maximam partem atti-nent , idcirco ex nostris hucusqueadhibiti principiis explicandas super-sunt.

CX XI. Ut autem intelligaturviciilicudinaria illa actio, quae interAcidum, & Alicali observatur, triaexplicanda sunt. Primo quale cor-pus nt illud , quod acidum nuncu-patur ; 2. quale pariter id , quodAcidum, A z. quae actio illa sit, autpassio, quas in commixtione Acidi,& Aljeali observatur. Quoniam ve-ro illorum natura ex hoc postremo,st non unice, saltem potissimumeluceicit; idcirco ab actione emer-gente ab Acidi, & Alkali commix-tione res exordienda videtur.

C X X 11. Observatum est, casufortaste, duas substantias, fluidas pr^-sertim, diversi generis , dum invi-cem commiscentur, plurimas qui-dem placide omnino mixtionem pa-ti , sed aliquas etiam non si-ne tumultu quodam St partium agi-tatione ; vüäs etenim siint illicö ämixtione, & multas de fe promerebullas aeris, & siepenumerö adeo■fortiter incalescere, uc tangentis ma-nni in tolerabilis foret calor, & ali-quando fumos emittere, quin Scnon semel flammas accendere. Ta-lis motus, quoniam persimilis vi-detur illi, qui in musto fermentan-te contingit ( utrobique enimincalescentia utrobique partium agi-tatio , inflatio , Sc bullarum eru-

ptio observatur) ut ille, fermenta-tivus appellatus est. Mirabiles igi-tur hujusmodi effectus ad inquisitio-nem causarum traxere Philosophos,Sc ad observationes circumstantia-rum, quibus effectus iidem alligan-tur , ideoque novis experimentis . &observationibus deprehensum eft ,plerumque alterutram ex illis sub-stantiis , quae invicem conjugata:prodictam fermcnrationem excitant,acidum saporem referre, alteram ve-ro vel nullum, vel certe non acidumhinc orca horum pugilum nomina;substantiae enim acidae, fundamen-to a sapore deducto, Acidi nomenfecere ; alteri vero , Alkali fort» stse, quod primae observationes hujusphaenomeni ex commixtione acidialicujus cum sale Hxiviali cujuf-dam herbae littoralis ab ArabibusKali dictae, Sc alkali nuncupato quodnostrates Sodain dicunt, habitae sint.Ab alkali igitur Sc acido simulcommixtis praedictas repentinas mo-tiones excitari visae sunt, & licetinter experiendum deprehensum sit,aliquando duo acida, aliquando duoalKalia , cum miscentur tumultuati;praeconcepta tamen opinio efficit,uc acidum , aut alkali occultum-inutrolibet fingeretur,quinimmo ur cer-tae substandae, qua? nihil minus sa-piunt qudm acidi , Sc alkali natu-ram , ad aliquod ex praedictis ge-neribus traherentur, adeo ut sol >8cignis , quin Sc radii lucis quique aci-dissimi censerentur, aqua vero alka-’lica ; usque adeo potuit immodera-ta cupido peculiarem acidi, Sc alka-li actionem , non modo ftd quasli-bet fermenta dones , sed ad omniaNaturae phsnomena extendendi.

V 3 C X X III.

i