i;8 DE SALIBUS

C X X 111. Porro ad explican-dam vicisiitudinariam acidi, & alka-li actionem, alii pugnae (imilirudinemassumpsere , censentes multam esseinter unum, & alterum inimicitiam,& contrarietatem , qnae efficeret,ut cum in eodem mixto essent, invi-cem veluti digladiarentur, donecunius victoria alterum debellaret, &utrique in unam transirent politiam;hinc pugiles perpetuo ä Suaiue, aliis-que vocati sunt; Alii vero mutuumse se ipsos invicem apprehendendidesiderium, ideoque efframis Acidi,& alieali amicitia, rem melius ex-primere visa est, quasi ac ex proxi-mitate exultantes nimioque impetuin mutuos amplexus ruentes amici,cuncta sus deque ponerent, doneccommuni satiata cupidine , 8c unusaltero fatur, alter in alterius placi-da fruitione quiesceret; nec desue-re, qui amicitiam ad libidinem, &stupra detorsere ; quasi ac sinceriamoris impetus tanta non posset prae-stare > Hinc Aristotelis loquendi ,& cogitandi modum secuti quidam,alkali quidem materia:, acidum ve-ro formae affimilarunt» immo vere& realiter alkali materiam corporumnaturalium, acidum velo formamcredidere.

C X XI V. H# tamen nonnisi al-legoria: , quaedam sunt rem adum-brantes magis quäm exacte expli-cantes ; immö Philosophorum inge-nia , quemadmodum in plerisqtie aliiscontingit, earum amaenitate allecta ,ab ulteriori, & utiliori, licet spino-siori distrahentes examine. Quocir-ca cordatiores dimissis allegoriis, si-militudinibufque, phaenomena Al-kali j & Acidi, physica ratione ex-

D ISSE RT ATI O

plicare conati sunt; & hucusquequidem nil aliud , per experimentasaltem certo constitit, Acidam , &AIkaR, nequaquam sat esse posse uni-versali sistemati condendo, cum adomnia natura; phaenomena explican-da adhiberi non possint, quandoqui-dem plura sunt corpora, quae ne-que acidi, neque alkali naturam re-dolent , neque a conjugio utriusqueorta sunt; praeterea neque omnia aci-da cum omnibus alkalibus turbasexcitant , & acida simul & alkaliapariter aliquando invicem commo-ventur ; quin & acidam cum eo,quod nullo modo alkalinae est natu-rae, videtor fermentescere : uno ver-bo, & insufficientia, & irregularitasmulta in hoc alkali, & acidi simulcommixtorum opere reperta est.

C X X V. Quo circa , ne praeterrationem aut abundemus » aut de-ficiamus, sed rem, qualis est persuas legitimas causas exponamus, pri-mo videndum est, an motus ille ,qui suscitatur ab aljcali cum acidomixtura, vere fermentativus dicen-dus sit ? Id quidem elapsorum tem-porum consuetudo fere universaliterobtinuit, nisi quod has potius esser-veseentias, quam fermentationes di-ci nonnulli maluerint, quod statimexoriantur, citoque desinant, cumlegitimae fermentationes longiora ,eaque stata tempora percurrant; cumtamen pleriqne motus omnes inte-stinos partium, fermentationes vo-cari velint, ptLcipue si ä causa in-terna procedatur, 8c cum in com-motionibus alkali, & acidi plerumquecalor & intumescentia quaedam cumbullis aereis erumpentibus , quemad-modum\io fermentatione vini ob-