Band 
Tomus secundus.
Seite
213
JPEG-Download
 

AD STATUEND. Kc.MORBOR. N-AT. 115

proprietates spectans ? Nihil sane;sed harum non alius in Physica usus,nisi aci {iimtnum ut distinguamus ,id quod est homo, vel motus, abiis , quae nihil horum sunt; seu ,quod idem est, ut discamus legiti-mum horum nominum usum. Econtra verb, definitiones geometri-cas adeo foecundae hinc, ut ex iis,& paucis axiomatibus , postulatis-que (qualibus neque Physica caret)canta messis demonstratarum verita-tum fuerit enata, ut ob copiam in-exhaustam, jam sordeant cordatio-ribus demonstrationes, quas non sub-lime aliquod feriant, aut quas plu-rima non se se commendent utilita-te. Cujus quidem diversitatis po-tissima causa est, quod definitionesrerum geometricarum non magisideis, iquäm objectis suis confor-mes existunc, ideoque quidquid deideis evincic ratio , illud idem ob-jectis inexistere nece sie est, longe acrerum physicarum definitiones, quaepotius congruunt ideis nostris, quamobjectis.

18. Cum igitur rectificationes ide-arum eas non efficiant conformesobjectis, cumque tota vis earum adostendendam objectorum naturamin conformitate consistat, prius dehac quam de rectificatione sollicitisimus oportet; & siquidem objectaejus sint indolis, quas renuat ut assi-milentur ideis,non aliud superest prq-sidium, nisi ncconemur ideas obje-ctis conformare, ad quod nihil uti-lius , quäm ut potiorem de iis quae-ramus notitiam , aut per meditatio-nem, & analysim proprietatum evi-dentium , aut per experimenta, 8 cobservationes, ant per analogias,

comparationcsque &c. tandin con-tinuato labore, quo ad usque sarisconstiterit de eo, quod in se obje-ctum est 5 ubi enim intento sinepotiti fuerimus, longe magis con-formem cum objecto, mente habe-bimus ideam - quüm vulgus; siqneeam deinde rectisicationi subjicie-mus , ita ut essentialia ab acciden-talibus distinguantur, & eorum sin-gulis suus ordo assignetur , non mo-do ejus rei esientia revelabitur, Icd& talis ejus definitio essentialis con-di poterit, quas non minus, acgeometricae, ad demonstrationes uti-liter possint adhiberi. Praedicti au-tem progressus ad notitiam subjecticomparandam, exempla prostantquamplurima apud Physicos expe-rimentales , &c praecipue apud pro-batiores Physico-mathematicos, qui-bus ex usu purissimi ratiocinii ma-jor comparata est, ad intimiora re-rum exhaurienda promptitudo.

1«. Verum enim vero, nisi cer-tificata sit idea ejus, cujus notitiaminquirimus, facile opus ludemus;quod ne fiat, & huic vitio vulga-ris sermonis , reliquorum omniumscientiis infensissimo , medela ali-qua, si fieri potest, adhibenda est;occurrunt siquidem idea; adeo in-constantes & vaga;, ut neque va-leant inter (e, quemadmodum de-ceret, objecta discriminare; cum-que nihilominus certum ipsis re-Ipondeat nomen , aeque ac iis , perquas objectorum sufficiens habeturdiscrimen , accidit ut cum non con-stet de eo, quod per nomen infer-tur , neque ejus ideae exacta certisi-cario habeatur, immo nec haberipossit, antequam homines consen*

D d 3 dant