Band 
Tomus secundus.
Seite
233
JPEG-Download
 

AD STATUEND. &c. MORBOR. NAT. 233

milibus, quin aliquando de iisdemrebus discurrentes , quarum vis im-mediate corrueret , si semel initocunctorum saltem Artificum consen-su, ratio clara, & perspicua morbi,iicuti in genere, ita & in specie fie-ret communis omnibus, ä qua rece-dere nefas eilet , etiam fi contra reli-quorum hominum loquendi conlue-tudinem foret eundum. Sed hoc ne-que Iperandum e fi , nisi fortalle,postquam universi homines consen-serint loqui ad sapientum normam,penes quos jus est, notante Platone,rectam rationem sermonis constituen-di : sed hoc moraliter impossibileest, & neque, si foret, ejus eiletin re medica ponderis , ut tantamin mundo, quanta exigeret consuetiapud vulgus sermonis variatio, fierimutationem mereretur ; quo enim pa-cto ait Galenus i. Adeth. cap. i. Seuaffeftum , seu morbum appellas e, seu‘1vitium , seu morbi causam , seu vitiicausam , quis velit , id nihil ad cu-rationem , vel prodefl , vel obefisedneque fi Theonem, aut Dionem huncvocet quis , modo rite fanet , nequehic quidem Arrotanti officiet ; jQuin-irntno fi quis prorsus innominato eo ,tamen , qua ex usu sunt Agro tantisadhibeat remedia , non solum hic ni-hil offendet, sed & bellissime cura-bit , ita sive quis, nomen morbi par-ticularis tribuat conditionibus in eodeficientibus ä naturali praescripto,sive earum causae alicui, sive effecti-bus ; modo rite ad curationem se sedisponat , & Arti , & Artifici, &aegro, perinde est.

47. Restitit ergo , 8 c, ni perpe-ram auguror, restabit semper in mor-borum particularium ideis inconstan-X), Gulielmini Oper . Tom . IL

tia, & diftormitas non pauca, ple-rumque abludens ab idea generaliphysica, non raro etiam a Logica,multo quidem cum Artis detrimen-to, si ad curationem necestaria esietdeterminatio ejus, quod inter causasinternas, morbi obtinet rationem;veruntamen benign? sortis factum estbeneficio, ut hujuimodi determina-tio, licet fortalle in Physica, cujusfinis sapientia est, plurimum inser-viat ad rerum confusionem evitan-dam , in Arte tamen medica, cujussinis est opus ad sanationem , omni-no fatua fit. Cum enim quidquidstatum corporis praster naturam com-ponit , id totum, incipiendo ab ac-cidentibus sensui manifestis, & ascen-dendo usque ad causam omnium re-motissimam , quaque prima in ef-ficiendo est; vel causa sit, vel effe-ctus, vel utrumque simul, id quodad opus curationis confert quam ma-xime , est, ut distinguamus, quid incorpore ita effectus est, ut nullomodo sit causa5 quid ita causa, utnullo pacto sit effectus, & quod ra-tionem cause respectu effectuum in-feriorum, effectus vero respectu cau-sarum superiorum obtineat; & inhoc postremo, qualis sit modus de-pendentis a causis superioribus, qua-li fve modus influxus erga inferioreseffectus ; Ubi etenim constiterit, ef-fectus postremos, quos symptoma-ta dicunt , ita connecti cum causasibi immediata, ut non modo suamproductionem , sed ut ita dicam,continuam reproductionem, seu quodidem est, conservationem, aut subsi-stentiam recognoscant, facile est de-ducere , frustra niri Arisicem in abla-tionem eorum, nisi cogitet de subla-G g tionc