DE PRINCIPIO SULPHUREO.

334

scciili famigeratillimns Physicus Re-harus des Cartes : Observans enimcaloris praecipuum cricerium este sen-sum tactus , illum primo quidemad genus affectionum senlibiliumadduxit , & de eo ita ratiocinan-dum este censuit , quemadmodum& de reliquis e/uiciem generis. Cumautem voluptas, & dolor procul du-bio ad hoc genus pertineant , itade calore in genere sentiendum esteduxit, ut de dolore. Hinc quem-admodum neque dolor est in obje-cto dolorifico , neque voluptas involuptuoso , sed utrumque sunt af-fectiones , five modificationes Ani-ma: , quibus fi extra aliquid corre-spondeat , nihil aliud este potestquam affectio determinata , seumodificatio sensorii; ita & calorem,non minus ac reliquas sensibiles qua-litates in Anima tantum , aut sen-sorio , non extra, quaerendum esteduxit , ac propterea censendum , adsummum determinatam sensorii ta-ctus modificationem , quae licet in-troducatur ab objectis determinatis,non ideo tamen quidquam eorumest, eo pacto quo dolor non estaliquid cotum , quse in objecto do-lorifico sunt. Orca hinc neceffirasdetrahendi ab objectis sensibilibusqualitates sensibiles , ealque omnescumulandi in sensoriis , ideoque af-ferendi ignem , e. g. neque caloreneque luce pollere , colores in ob-jectis non effe sed in oculo , aliaquesimilia , quae licet male audiant uni-versira , non ideo tamen minus ve-ra , cum opposita afferrio ex com-munibus infantis praejudiciis profi-cilcatur.

Ycrumtamen Cartesiani in natu-

ra qualitatum sensibilium determi-nanda , & praesertim caloris , pluri-mum a recta semita aberrare depre-henduntur j cum enim senioria ,non ad patiendum tantum , sed &ad agendum sincjmimalibus tributa(judicant enim, aut saltem eorumministerio judicatur , quid con-gruum, quid iucongruum animali)judicium hoc saepenumero terminumnon habet in eo, quod fit in senso-rio , sed extenditur ad objectum ,& ad ejus affectiones, aut actiones,& quidem eas , a quibus afficitur.Has igitur in oi jecto exiliere opusest ; neque enim a propriis affectio-nibus alteratur sensorium , led ab iis,quae in objecto sensibili : & licetaltcratio senlorii aliquando oriatura sola objecti applicatione congrua,vel iu congrua , ut in punctura,contusione , voluptate , Lee. id ta-men universale non est, cum ple-rumque praecedat in objecto aut af-fectio , aut occasio , ex qua , dumsit applicatio , sensorium ce. ta qua-dam ratione k modo applicationisdiversa alteratur. Primo casu , cumalteratio sensorii k meiä applicatio-ne oriatur , non erat quidem certonomine distinguenda affectio objecti,sed -tantum modus applicationis , &alteratio senlorii : Modum appli-cationis exprimit ex. gr. nomen■punSiura ; alterationem vero nomendoloris . At vero in secundo casu ,cum videlicet senlorium alteraturaut ab objecti affectione , aut exoccasione ab eo enata , & applica-tio ( dummodo qualiscumque adsit)vix aliquid tribuit alrerarioni senso-rii , non erat opus applicationemnomine particulari donare > sed qui-dem