Band 
Tomus secundus.
Seite
333
JPEG-Download
 

DISSERT ATIO OU I N T A.

id est actio ipfo, seu ejus modus,ea enim deficiente tollitur , acce-dente vero ponitur calor. Paritersalium est secundum; male enimdeducunt , ex quo ignis absquecalore non sit , non esse caloremsine igniculis ; nam pati ratione,qua ignis non est sine calore , itain vulgi sententia neque Sol,neque animalia calida, dum vivunt;6c tamen non exinde deduciturcalorem non esse sine Sole , autanimalibus. Insuper, qua ratione exquo e radiis solaribus semper calo-rem experimur, non arguimus ca-lorem eile effluvium solare, ita exquo lempcr calidus sit ignis , nonlicet arguere calorem eile igneumeffluvium. Falluntur eigo Demo-

, o

critici, & eatenus, quia calorem äcalefaciente,id est actionem ab agentenon fatis distinguunt.

Distinxerunt quidem aliquo pactoPeripatetici , sed non ut decebat;fecerunt siquidem ignem ä calorediversum, non tamen ut est actio abagente, sed ut est accidens k substan-tia : observantes enim corporumpleraque nunc calere, nunc frigere,incolumi eorum estlntia, hoc fatisfuit ipsis, ut calorem inter accidentiareferrent, seu inter parvas illas, utajunt, entitates , & quasi dimidiaentium , quae existere non possunt,nisi alicui substantiae haereant; Etlicet ignem semper calidum obser-varent , id aliud suadere non po-tuit , nisi quod calor esset ignisaccidens inseparabile , immediatefluens ab ejus essentia, seu forma,nomine ideo essentialis proprietatisdonandum ; Et quoniam occasioest, ut corpora talia denominen-

tur, id est calida, propterea inter ac-cidentia illi attributa est qualitatise flentia, Sc quidem activa; , adeoenim ejus activitas manifesta est, utdiflimulari non possit > ht tandem,ut aliquo pacto adumbrarent calorisideam , aliquos ejus effectus as-sumpsere ad eam aliquo pacto, licetfrigidissime; denominandam.

Sed in eo hallucinati sunt , quodpotius calorem in cathegoria qua-litatum, quam actionum reposuerint;qui error , licet magni momentiesse non videatur, efficit tamen, utde calore philosophati fuerint tan-quam de qualitate non quemadmo-dum opus erat de actione ; quofactum, ut nihil, praeter nora vulgo,de ejus natura proposuerint , &adhuc haereant in vestibulo circaverba tantum , non circa res occu-pati. Multo autem magis errant,quia licet ideam caloris per adivi-tatem determinent , hanc tamennon respiciunt in se, aut, ut opor-tet, in agente, sed in pallo, quae cum,ut diximus, diversa fiat ä variähujus dispositione , propterea perid quod calori extraneum est na-turam ejus explicant , mentalemideo taurum , & , ut dicitur, lo-gicam,“ non physicam ideam, eam-que non fatis exactam efforman-tes. Remanet igitur in Perfpareti-corum Philosophia , determinandaper intrinsecas differentias, easquephysicas, species ejus qualitatis velactionis . quam calorem dicimus;quod sicuti factum omnem paginamimpier , ira infectum paulo minusquäm integra ignavia est.

Opposita ex diametro Democriti-cis ratione, philosophatus est lapsiT t z sccuii