D I S S E RT A T I O 8,E X T A z6r
calidi tatis in radiis solaribus , ean-demque, ob successionem effectuuma vero, & formali calore prodeun-tium , pro calore accipi solere ,phasnomenon omnium ad eam con-gruentia satis posset ostendere, mstintrinsecae essent demonstrationes.Ucramque probationis viam calca-bimus. Et primo quidem , quaede lucis natura prodita sunt ab hin-gen io, nihil prae se serunt, quod ca-lori commune sit. Iila , motio estretheris perturbata quidem in se ,quod spectat varietatem directionum,sed ad leges statas rediens, a quibusradiorum rectitudo, repercussio, &re-fractio constantes fiant; e contracalor motio est » non aetheris, sedparticularum sulphurearum, pertur-bata, & sine ulla lege in perturba,-tione servata : illa sensibilis visui ,h#c tactui ; illa extra sensoriumproprium nullos per fe sensibiles ef-fectus habet, haec plures , & mani-festissimos : Alia ergo res est lu-men , alia calor. Deinde , si calor& lumen idem essent , & raritatetantum discreparet lumen £ calore,oportet ut densitate lumen calidumfieret, calor vero raritate lumino-sus : primum quidem videtur habe-re suffragantia phaenomena , nonitem secundum, & tamen utrum-que ex eadem hypothesi aeque ne-cestario stiuit. Interim congruentiaphaenomena alias habent, ut moxdicemus , causas , aeque cum ad-versa , ac cum nostra suppositioneconjuncta : Non congruentia verosnssiciunt ad eam , a qua derivant,.hypothesim excludendam $ re veraenim calidum , & quidem adeo in-jtensum , ut ad acansier.tm tfhcien-Jy.sjulieimm Cper,Tm. II.
dam sit comparatum , si rarescatnullum splendorem conservat , autsuscitat : Non ergo lumen est cae-lor, aut calidum rarefactum , &consequenter neque calor est lumenaddeniarum. Mutua fortasse potesteste actio , & calidi ad produceri-cendum calorem; sed non ideo se-quitur lumen & calorem unam ean-demque rem esse , cnm dentur mu-tuas caufalitaces inter diversa. Fe-bris inflammationem efficit , inflam-matio febrim , descensus penduli as-census est caufo , & .ascensus novidescensus occasio, Hc tamen inflam-mationis, .febris, ascensus , & de-scensus , diverse .admodum suntideae.
Clarius tamen probationem no-stram per phaenomena extquemur,sed ratiocinata. Si radifiiolis in fecalidi forent , profecto ubi densio-res , ibi etiam calidiores; sed den-siores sunt in vicinia solis, rarioresvero longe & sole, ergo in viciniasolis calidiores este deberent , i -longe vero minus calidi Hoc sup-posito argumento , sequeretur pri-mo , quod in planetis soli viciniori-bus calor vigeret proportione re-spondens vicinitati solis, & densi-tati radiorum , ideoque qnbd mMercurio planeta omnium maximeproximo , maximus nidori essetcalor. Pono radiorum densiras,quae in Mercurio est, ea per Ntu-tonii calculum se prodit , quae fitü validissimi effictus speculo r flo-rio , a quo metalla magis fusioni-resistentia pessirr liqiaii. Jgituitanta erit in Mercurio calidira* p 10-ficta a radiorum sofirium dtrstate,ut quamvis ejus m ataia magis quamZ z foiiuj»