434* DE JE T

lumen , & virtutes motrices, ma-teriales quasdam substaslrias dica-mus > sive modos , & affectionessubstanti* alicujus, certum est juxtapriorem sententiam, id, quod vimmotricem aut lumen dicimus, illudidem este, quod ä nobis i£chernuncupatur; & juxta posteriorem,cum affectiones & modi, semperalicujus sint , ideo que praesuppo-nant subjectum in quo existant, hocsubjectum illud pariter est quodi£thetem dicimus. Existit igitur,non fingitur substantia , qu* im-mensit coelorum spatia repleat, &hanc jEtherem nominamus , seusubstantiam Coelestem.

Licet autem Philosophorum non-nulli tetherem authumarint substan-tiam quandam solidam; elapsi ta-men seculi observationes, quin &recentes ex trajectionibus cometa-rum (qui procul dubio paralaxi de-monstrante , & aliis argumentis

evincentibus ,* in regione planeta-ria suos exercent motus) tandemdocuere inania coelorum non oc-cupari solida substantia, sed quidemfluida ; aliäs enim liber non esset,Ut observatur > comet* trajicientismotus. Fluida ver b substantia est*rher, qua Sol, & omnes planet*,saltem usque ad fixas, circumfundun-tur » per quam , & k- qua virtusmotrix Solis in planetas primarios,& ab his in secundarios transvehi-tur ; & pet quam omnium stellarumlumen ad nostros oculos propaga-^tur. .

Atque h*c nostris temporibus ci-tra, controversiam fere apud doctosprostant; sed plura adhuc de *therecircumferuntur, aut controversa, aut

HERE.

incomperta, circa qu* nobis impo-sterum versandum est. Et princi-pio quidem illud determinandum»an fluiditas *theris ortum habeat kmotu, quo perpetuo agitari sup-ponitur , an vero k figura partium,ex quibus universa ejus massa coa-lescit. Motum inefle *theri, il-iumque celerrimum nulli negamus;novimus enim virtutes motrices kSole in orbem diffusas non este im-maceriatas quasdam potestates, sednil aliud , quäm motum ^Etheri kSolis turbinatione impressum, vel kDeo in creatione illi inditum , äquo Planet* in eo innatantes deter-minatis legibus per suas orbitastransferuntur. Non ideo tamen fa-cile admittimus setheris fluiditatemab hoc motu unice derivatam ; Sienim fluiditas *cheris k motu esset,oporteret ut tot essent ejus diversigradus, quot in eodem diversi gra-dus celeritatis; nam. cstectus suiscausis proportionales esse necesse est,ostendente Valisio , Mech. par. i.cap. i. prop. 7. Cum vero diversiquidem velocitatis sint gradus inaethere, non autem diversi gradusfluiditatis, cogimur assensum nega-re afferentibus fluiditatem ^Et herisejus motui deberi, quin potius pu-tare , eandem fluiditatem effectumeste sigur* , qua terminantur ejuspartes minimae „ minimos admitten-tis contactus mutuos earundem par-ticularum > exinde enim minimus ne-xus, öc per conscquens minima resi-stentia ad divulsionem, in qua ra-tio , & idea fluiditatis consistit. Por-ro diversis gradibus velocitatis agi-tari -Etherem facile evincitur; cre-MM vel motus aetheri tribuitur k

Sal?