4)6 D E JE 1

gura, qam imo moles, quas maxi-me omnium illi fluiditarem conci-liaret. Hujusmodi autem estr fphas-rica conjuacta cum mole omniumminima; adeo ut nobis concipien-dae sint particulae aetheris singulas ,ut fphaeruse quaedam minimas in suasubstantia, exactam continuitatemhabentes, & illam superficiei perfe-ctionem , quam suis sphaeris tribuuntGeometras. Has porro volumus iDeo creatas, ideoque immutabiles;non 1 ut Cartesius triturabiles in ma-teriam subtiliorem, & generabilesex alio elemento crassiore; nequeenim videtur consonum SapientiaeDivinar reliquisse substantiam coele*stem, ex qua orbis totus conserva-tur » in ancipki mutatione, perquam &- augeri, & decreseere pos-sit, mutata regulari täte motuum ex.ea immediate proficiscentium, prae-cipue quod spectat lationes corpo-rum coelestium, Particula ergo D-therea ex earum numero estqua:ab initio k Deo creatas fuere, nul-lius mutationis capax , & quidem ,ut dictum est, si guras exacte fpha>ricas, & ejus parvitatis, quae jaxtilleges motus eam custodiret ceserica*tem, ex qua determinata i Deoactivitas oriretur;

Sequitur hinc mobilislrmam esteinter omnes particulas, aetheream,tum ob figuram, qua non alia admotum pronior , tum ob molemultra omnem captum minimam'»adeo ut, cum non alia sit minor,facile eam substituere posiimus sub-tili materias Cartesianorum , cujus& idea impossibilis est , & nulla ne-cessitas.; quemadmodum non modoßon necessarium est, sed- potius.ab-

H E RE

surdum, particulam aetheream d6d&cere ex fractura» Sc comminutionemateriae, & ex rotatione ejus fru*stulorum in vorticem per abrasio-nem angulorum prominentium fu-prä fphasricam figuram in eadem par-ticula relinquendam. Praedicta au*tem summa mobilitas necessariafuit, ut posset recipere , & pro renata« retinere motus illi ä Deo de-stinatos ad' totius orbis conserva-tionem*, siniulque tribuere reliquasmaterias vim illam , & virtutem,

qua & diversae compositiones fierent,& factae agerent ad Divinae volun*tatis proscriptum.

Cujusmodi porro sint motastheris, & cujus originis protinus»venandum est; Et quod ad origi-nem quidem spectat, Gartesius vulkä Deo primo motam materiam uni-versam, & ex motu aetherem geni*tum suille, quique propterea in eosuperstes fuit motus » ä Deo imme-diate derivatur, Alii originem om-nium motuum aetheris deducunt &<Sole » qui eum circa axem suumstata periodo suas turbinationes ab*solvat, ipsique circumposita sit to-ta massa inaterias aetherear, illi silimotus partem communicat , quas* kparte post'partem ä sole transit iamassam universam , & a perenni tur-binatione in eadem etiam perennatur«.Sive unum, sive alterum dicamus -respectu nostri mundi sublunaris pe*rinde est; ne tamen praetermittamusquod probabilius censemus , hancpostremam opinionem potius ample-ctendam putamus vi nonnullarumconjecturarum , quae ä scientia astro-nomieä petendae sunt; scilicet, quodPlanetae ii\ motibus suis periodicis

certam- 5