DISSERTATIO SECUNDA 465
Quo igitur tempore Deus crea-vit maceriam , id eil extensum in£-penecrabile, dicamus , oportet, ip-sam volmffe duas affectiones eidemessentiales , nempe extentionem tri-na: dimeniionis , & impenetrabili-tatem , ideoqne utramque esse effe-ctum Voluntatis divina;, Jam veromateria universa tanta suit, quantaDeo placuit , sed quantacunquefuerit, eile poterat vel compacta inunum corpus continuum , vel tritli-rata , ut ita dicam, in plures par-tes. Si Deus voluisse universammateriam compactam in unum cor-pus continuum, voluisse etiam ejuspartes dessgnabiles communi ter-mino copulatas , certam ideo servan-tes ad invicem dispositionem , mo-biles ad motum totius, non autemfeohum a toto ; id enim exigit na-tura continui, Sed ciim hoc repu-gnet Phaniomenis . qua: Deus vo-luit qualia (unt, & qualia esse ex-perimur , (equitur Deum, cum crea-vit materiam , ipsam non voluissecompactam in unum corpus con-tinuum , sed potius divdGm in parti-culas,quarum quazlibetquoddam eilet.
Neque hic regerat Quis, Deumpotuiile creare maceriam totamcompactam in unum corpus conti-nuum , & deinde diffringere in fru-stula , quemadmodum opinatur Car-teiius; Exinde enim videtur fieriinjuria divina; Sapientia;. Cur enimvoluisset Deus prius materiam uni-versam sub formä continui, ut dein-de eam frangeret in frustula , hacratione priorem formam continuimutans in formam contigui / Priorenim actus voluntatis divina; deter-*minans ad unum continuum , nulla,£>. Gulielmini Oper, Tom, fi.
neque necessitate , neque utilitatepraecessiilet fecundum actum colii-mantem ad contiguum , seu, quodidem est , ad frustula. Cum igiturha;c diversarum omnino contraria-rum voluntatum successio longe ab-sit ä Divina perfectione , cogimurasserere , ex quo materiam experi-mur actu divisam in frustula . eamvoluisse Deum non sub forma uniuscontinui , sed potius divisam inplura parva continua , qua;, cumservent ad invicem comiguicatem ,coiniguu quoddam possunt appellari.
Voluit ergo Deus frustula materia;,& volens ea creavit. Quodlibet igiturex his frustulis terminus est creationisdivina;, & effectus voluntatis Dei;Cumq; quod hujusmodi est, constan-te eadem voluntate, mutari nonpossit, (equitur frustulum quodlibetmateriei nullam posse, praeterquäma Deo Creatore, pati mutationem ;ideoque cum in creatione & ma-gnitudinem > &c figuram nactumfuerit determinatam, ita Deo im-perante, nulla vi poterit neque ma-gnitudo, neque figura primarum ma-teria; particularum alterari, aut mu-tari > utraque ergo immutabilis erit.Cum aurem eadem sit ratio de ira-penetrabilitate patet & hanc nul-la potentia creatä ä materia auferriposse; & ratio apparet, cur nullavi naturali eodem loco admittan-tur duo corpora materialia , nequefecundum totum , neque fecundumquamlibet , vel minimam partem.
Sequitur hinc molem, figuram,& impenetrabilitatem primarummateria; particularum esse Dei dona,non aliam originem habentia, quamdeterminationem ejus voluntatis eoN11 n tempo-