T)e communibusprincipiis naturalibus. 31
quoad potentiam finitam, aut ratione propositidivini, sed simpliciter,ergo ab sterno nunquam fuit vacuum, nec corpus ullum habuit ini-tium; nam ante istud initium necessas io fuit vacuum; nec habet ma-teria aut corpus ullum terminum, nam ultra istum terminum esset Vacu-um ; atque ita materia est immensa; & licetjcaute dicant, quod sit inde-finita , tamen vere est infinita quoad extensionem ; sed licet Deo aeter-nitate & immensitate squalis sit, non tamen in aliis perfectionibus; Er-go nec potest minimam partem materis creare, nec annihilare: ideo-quein existent« , duratione, & immensitate a Deo est independens, &immutabilis, & nec est Creator nec creatura. Cefpitasse videtur magnusille genius Cartesius, in antiquo philosophorum placito, quod ex nihilonihil fit, adeo ut per Creationem nihil aliud intelligere videatur, quamcum immensa materia omnis activitatis sit omnino incapax ; ideoque absterno per quietem esset tota unita in unä intergä mada, Deum quandamportionem materis in particulas angulares divisisse, easque variis moti-bus, omnes tamen versus lineas rectas vergentes protrusisse: sed cumrecta procedere a se mutuo impedirentur; inde necessario motus circula-res omnium particularum divisarum circa sua centra ortos esse, undeanguli necessario derasi sunt, atque inde orta corpuscula globosa, & exrasura angulorum ramenta, qux globorum interstitia implerent, istaautem ramenta primum elementum constituisse, globulos autem secun-dum , & qus supersunt majora corpuscula angularia tertium : & quan-tumcunque motum prima propulsione particularum divisarum Deus ef-fecerit , eandem quantitatem motus semper conservasse, licet non in iis-dem partibus materis; verum qu3ntulumcunque motus in uno corporedefecerit, quiete, aut tarditate, Deum tantum motus in aliis partibusmateris produxisse, Lr si quid motus corpore quiescente aut acceleratoaddatur , tantum Deum in aliis materis partibus abstulisse, eas partesnon ita ut prius movendo, atque ita motum propagari Lt insqualitateconservari a Deo solo, fine omni causalitate materis, ideoque totumquod in natura Deus prsstitit, esset, quod materiim diviserit,& ad mo-tum propulerit, parique propulsione semper processerit. Quod nemocomminisci potuerat ut di vinx-prudentix quadrans , nisi quod impossi-bile credideritDeum poste ullam potentiam intrinsecam aut constantempressuram materis indere: si enim istud esset possibile, proculdubio ist-ud artificium divinum perfectius esset, si saltem automatonfuislet. Nutnh*c cum divinis perfectionibus consistunt quisque cordatus qui aciem
meo-