r66

Exploratio quinta

76

donec alterutrum hetnisphatrium sit aqualis gravitatis, & omnia aliacorpora premunt & movent per certam lineam directionis, in qua estcentrum gravitatis, & ita vertuntur,nisi impediantur, ut linea directionissit perpendicularis, & partes utrinque sint squalis ponderis.

Hsc ergo libratio gravium dicitur libra naturalis, ut distinguatur astatera , qua; est libra artificialis.

Qirod maxime mirandum in ista naturali libra est, quod nulla alte-ratio fiat ex fluidorum craffitie aut latitudine ,[ ita sit Typhon vitreus qua-drangularis cujus alterum brachium habeat tantum in concava superfi-cie unum digitum, alterum vero habeat 11 digitos, & infundatur aquaper minus brachium ad placitum, aqua in utroque brachio erit squealta, tamen aqua in utroque brachio est in squilibrio naturali, sed nonesset in squilibro artificiali , ibi enim aqua in majori brachio duode-cies comprehendet gravitatem aquas in minori , & undecies eamexcedet.

Doctissimus Paschalius in tractatu suo de libratis liquoribus & post'' eum Colbertus & Du Harnel mirabile experimentum proponunt,doli-um nempe perpendiculariter erectum, ex cujus superiori base tubuserat infixus, in ista etiam parte fatis crassa erat apertura, capacitatemtubi centies continens, erat autem tubus 100. digit. altus, si ergo do-lium impleatur aqua, ad libellam, cum inferiori superficie superiorisbasis dolii, ut nulla pars istius apertura; aqua impleretur , si er-go una libra aqua: per orificium tubi infundatur, tota aqua in dolio eritcommota, & pulsabit omnes partes dolii, atque aqua ascendet in aper-to latiori foramine ad altitudinem unius digiti, nec poterit impediriab ascensu nisi pondere 100. lib., in plumbo aut alio metallo ad figu-ram apertura; formato, tum enim libra aqua; decidens non erit in aequi-librio cum aqua in dolio, sed erit superius suspensa, sed si pondus me-talli levius sit centum libris,ista una libra aqua; decidens per tubulum,ele-vabit illam massam plumbi in foramine , atque ita una libra attollet100. libras.

78 Ex his & similibus experimentis Hydraulici formant regulam, quodliquores non librantur secundum latitudinem sed secundum altitudi-nem , ista autem regula nullam rationem monstrat cur ita sit, & esttantum 077 , non - h ' otj.

7<- Superest ergo inquirenda causa hujus naturalis librationis, DuHa-

mel