268 Exploratio quinta
Inde etiam ratio manifesta est cur liquida aeque premunt in transver-sum ac sursum.
8r Ast dices, cylindri possunt tantum alios premere quos tangunt, quo-modo ergo pauci cylindri in minori crure praepositi syphonis pote-runt premere & elevare omnes cylindros in majori crure, ut omnessint aeque alti ?
Huic difficultati respondemus, cylindros in minori crure tot alios cy-lindros in majori crure quos tangunt immediate tantum elevare, reli-qui vero cylindri a fundo & lateribus vasis supportantur, & feinet intequilibrio detinent, nec possunt multi illi cylindri in crassiori crureconcurrere, ad premendum pauciores cylindros in arctiori, quia nonpossunt plures cylindri ingredi arctius crus, quam sunt in eodem cru-re. Reliqui autem cylindri eodem modo sibi vicinos attollunt, &
l ita omnes fiunt atque alti, & fit propagatio motus per totum , successi-ve quidem , sed in tempore imperceptibili, & licet cylindri non sintsuper eodem plano horizontali, tamen ubicunque se mutuo tangunt,partes inferiores in arctiore circulo sunt quam superiores, atque itase mutuo premunt. •
Quod autem liquores omnes dum manent liquidi a corporibus vi-cinis restringuntur a dispersione evidens est,quia vel continentur invasibus, vel in cavitatibus terrae, ut mare, lacus, stagna, flumina autemalveis restringuntur quoad latera, sed quoad profluvium versus marequantum possunt disperguntur, videmus etiam maria per planas are-nas semet dispergere, ut vix ulla sit profunditas in extremis margini-bus. Ista autem libratio non solum locum habet in liquidis sed in aliisfluidis, ut in aere, licet aer non restringatur extrinfecis corporibus fir-mis , ut liquida, tamen quia terraqueum globum undique cingit, ipsiuspartes se mutuo restringunt,quod etiam partes aqua;fecissent, si, utin principio , terra; superficiem obtegerent, & nisi essent extuberantia& cavitates in terra, aqua non sisteret donec perfectum globum cir-ca totam terram efficeret.
gj Circulatio attheris ut est causa gravitatis, est etiam causa cur mare& lacus sint globosi, quia aether circulando fphsricam figuram iis im-pertit , & similiter aeri in atmosphatra, licet frequenter extuberantia:aut depressiones oriantur in mari, lacubus aut atmofphatra, tamen cir-culatio attheris & libratio gravitatis figuram sphaericam cito restituunt.
84 Tota autem compages fluidorum tam aqua: quam «etheris se ha-bent