2^86 Exploratio quinta.

sursum divertitur, solidas partes corporum necessario deprimit rectadeorsum, nisi impediatur simpliciter, vel divertatur effectus illius pres-sionis, ut cum gravia per declivitatem descendunt, premunt partimdeorsum, partim in transversum, & si motus declivis impediatur ulteriusprocedere deorsum, totus effectus pressionis fit in transversum , itaaqua decidens in planum horizontale, undequaque in transversum mo-vetur , & tota dispergitur. Atque eadem de causa, si effectus pressio-nis non solum impediatur deorsum procedere, sed etiam in transver-sum, tum solus morus fit sursum, ubi nulla est vel minor resistentia.Hinc fit libratio gravium , non solum fluidorum, sed etiam firmo-rum, qui in motu semper vergunt ad eum situm, ut fiat aquale pon-dus ex utraque parte lineat directionis, ideoque si sint extra istum si-tum , altera pars semper ascendit, altera descendit, donec ita fiant inaequilibrio.

4. Per omnem celerem motum fit inaequalitas medii,atque indeinaequalis pressura & projectio, ut supra Expior, z. ostensum est, indecausa virium mallei jam ostensa est.

Ex his principiis per se claris, vel superius probatis, praecipui ef-fectus instrumentorum mechanicorum inclarescunt,quod quibusdaminstantiis ostendemus incipiendo a simplicioribus.

Si trabs vel palus rectus in plano horizontali perpendiculariter eri-gatur, quamdiu neutrum larus praeponderat manet erectus & quiescit,& omnis effectus pressionis sistitur, sed si alterutrum latus praepon-deret, vel si a perpendiculo deflectat, deprimens pressuraaetherissta-tim motum producit, & palus incipit movere versus praevalentem pla-gam, ejufque partes descendunt, sed non recta , verum circulariterad modum radii circuli, cujus centrum est in fundo apud pedem pali,circulus autem describitur a capite pali, & ab omnibus inferioribuspartibus segmenta circulorum arctiorum describuntur, atque in prin-cipio tota efficacia est ab excessu gravitatis, magis ex uno latere paliquam ex alio,ideoque motus est admodum tardus, brevi tamen in-cipit projectio , & crafliis aer ante palum ejicitur & propellitur, &inde motus acceleratur, atque aer longius expellitur, per totum mo-tum pali usque ad terram.

Si similis palus infigatur modiolo sustentato a fulcro, ita ut modio-lus sit mobilis per axin,& si palus sit erectus perpendiculariter,utnullum latus praevaleat »quiesceret ut in priori statu, sed si ex inaequa-litate