25)8 Exploratio quinta
lea: est segmentum sphserx incurvatum » unde unum manubriuih mo-vendo per istum circulum loca plurium supplet, & quo major est cir-culus tanto potentior est revolutio manubrii : habet enim vim rotaeseu ergata:, sed circulus nequit este amplior quam operarius posset ma-nus extendere per totum , ideoque potentior erit ergata per multa ma-nubria , & quo sunt longiora eo erunt efficaciora»atque st loco manu-briorum fiat rota cum manubriis, erit firmior & fortior quam est er-gata , utraque etiam celeriter revoluta projectionem depellendo aeremcircumquaque efficit, & vim cochlea: maxime augent.
2. Vim cochlea: in elevandis oneribus auget, quod cochlea ex senunquam recedit, ideoque potentius elevat corpora quam alia instru-menta mechanica , qua: jion solum requirunt vim ad elevanda, sedetiam ad sustinenda onera, ideoque operarii cito fatigantur, & siquiescant instrumenta recurrunt, unde semper tenentur nervos inten-dere , sed cochlea nullam virn exigit ad onera sustinenda, poslent etiamoperarii quiescere & nervos remittere, sine magno incommodo, namsola proj ectio cessat, sed onus non relabitur.
z. In cochlea sunt duo motus, spiralis scilicet & rectus, quo cuspiscochlea: recta procedit, & quo Ipirs sunt ampliores & sibi propinquio-res, eo lentius cochlea procedit, & fortior est, licet spiralis motus eocelerius progrediatur, hoc ergo singulare est in cochlea, & omnibusaliis instrumentis contrarium, quod quo lentius procedit eo fortius,respectu amplitudinis & propinquitatis helicum, nam quoad revolu-tionem eo fortius procedit quo celerius volvitur, tardissimi autem mo-tus difficillime resistuntur, quia per minima procedunt, nec multumsimul conantur, ita boves multo fortius & efficacius arant quam equi,licet sint equis longe imbecilliores, quia minutatim lente & constan-ter procedunt, equi vero impatientius magnos conatus adhibent, un-de frequentur repelluntur, & fatigantur.
Id ipsum clarius apparet in vi testudinis, quae maximum onus elevat& devehit, licet sit animal mollissimum & parvulum, nam lentissimeSc infensibiliter movet.
Cochlea perpetua fit per cochleam in margine rota: formatam,(ubi unum tantum hemisphaerium cochlea: fit) & per cochleam fixam,isti semicochlese adaptatam, qute per manubrium aut rotam volvitur, sednon procedit, sed semicochleam rotte propellit, unde rota perpetuoprocedit, & revolvitur, licet tantum sint duae aut tres helices supe-rioris