^ 24 . Expiordtio sexta
j vel impedientibus, quibus ignis est causa maximarum mutationum in
universo.
49 Divina prudentia in creatione ignem ita disposuit, ut inde mutatio-nes quasm mundo intenderat aptissime fierent, ideoque vastam ignismassam (qua: primis tribuscreationis diebus per totum hemisphasrimn«theris dispersa erat, ita ut revolutione aetheris esset vicissitudo dierum& noctium, ante solem,) in sole aliisque sideribus lucidis collexit, &in globos igneos formavit, atque sphseris «thereis circa globos istosigneos circulantibus cinxit, ne dissipentur, aut figura globosa mute-tur, unde lux ali«que influenti« terra: communicentur, directis velreflexivis radiis: Terram etiam ita formavit", ut in ea sint cavem«, inquibus magnas massas corporum pinguium & oleosorum locavit, &terrestribus corpusculis atque igniculis ita miscuit, ut perpetuas flam-mas aut fumos emitterent, terram etiam adeo porosam constituit, utvapores & humi subterranei velut e caminis perpetuo ascenderent, un-de vapor de terraqueo globo ab ipsa creatione ascendere caepit, ut inrelatione creationis patet, & continuo ascendit, ita tamen ut pereosdem poros aer & vapores humidi & pingues in terra:, cavernas de-scenderent , unde fiat perpetua reciprocatio. In omnibus etiam corpo-ribus fluidis & firmis igniculos majore aut minore copia dispersit.
Quod sint ignes subterranei unde perpetui vapores & exhalationesper terram & aquam ad atmosph«ram ascendunt, a Phcenomenis natu-ra: necessario colligitur, & generaliter nunc agnoscitur, & quod indeortus & incrementa lapidum mineralium & metallorum (qu« soli ali-quando attribuebantur) igni subterraneo jam, prsdpue adseribuntur.
Pingues ili« substanti« subterranea: in quibus igniculi abundant, sunt»oleum , atque alii pingues succi terrestres, sulphur, & bitumen, qua:admistione corposculorum terrestrium firmiora sunt.
50 Nec inde aflentimur somnio Cartesii, quod terra tantum sit cortexambiens ignem, adeo ut terra concipi posset ut quondam lucida stella,qua: per unionem partium primi elementi in tertium ca:pit primo ob-scurari , ut jam solent sidera per maculas, & dein ista materia opacaadeo crevit ut tandem in corticem terrestrem transiret, quod etiamreliquis, planetis opacis evenisse supponi potest, aliisque stellis quseolim perspicu« nunc disparuerunt, & quod ipsi etiam soli crescentibussuis maculis obtingere potest, qua: quidem ex impulsu quem in initioDeus materi« indidit progressu temporis omnia fierent » licet Deo
vtlum