z68 Explordtio nona

nam si igniculi cessant rotare, filamenta flocculorum laxantur, & aglobositate recedunt.

7 Aquam a calore tumescere, ebullire, atque inde in majorem molemerigi & rarefieri indubitatum est, nec minus est evidens quod defer-vescendo condensatur, usque ad ordinarium statum liquiditatis, con-trovertitur tamen, nutn postit aqua ulterius condensari,aut compri-mi, & consequenter num elasticitate sit ad ordinariam texturam re-stituta , ut fit in aere compresso,

8 Certum est aquam noti habere eandem latitudinem expansionis &compressionis quam habet aer, quod evidenter ostenditur per tubulumtubo Torrecelliano similem,cum hoc solo discrimine, loco aeris qui vasin quo est mercurius replet, & mercurio incumbit, substituitur aqua,mercurio incumbens, in simili vase, nam cum tubulus Torrecellianusejusque pixis mercurialis alio tubulo vitreo ampliori in summitate her-metice clauso includitur , exhausto aere ex isto ampliori tubulo, &consequenter ex tubulo torrecelliano incluso, (cujus summitas est aper-ta, unde aer cum majori tubulo communicatur j & cum aer de majo-ri tubulo exhauritur , aer in pyxide nequit exhauriri , quia tubu-li Torrecelleani inferior extremitas mercurio immergitur, aer autemnequit transire mercurium, cum ergo cylindrus mercurii infra tubu-lum parum aut nihil aeris habet sibi incumbens, atque aer circa tubu-lum elasticitate sua mercurium premat, & cum non sit Lqualis pres-sura istius cylindri infra tubulum, ideo mercurius e pyxide sursum tru-ditur , a pressura per elasticitatem aeris, ad altitudinem 28 dig. aut eocirca, qus est ordinaria ejus statio, verum in alia machina ubi aquaincumbit mercurio, licet aqua sit longe gravior aere, & aliquantu-lum erigat mercurium, non tamen ad quadrantem digiti, cujus nullaalia ratio occurrit, nisi quia aqua non expanditur elasticitate sicut aer;ideo nec extenditur & mercurium propellit & insequitur, sicut aer.

Ratio etiam est evidens, cur aqua nequit tantum comprimi ac aer,quia aqua multo magis replet interstitia aculeorum ignis quam aer, ubiplurimum est stheris.

9 Inde tamen non sequitur aquam in ordinario statu non posse com -primi , quia aculei igniculorum magis expanduntur cum aqua intume-scit, quam cum est frigida, ergo possunt etiam ulterius incurvari,.nectamen rotatio & fluiditas debet inde auferri.

Utraque pars in hac controversia ad experimenta recurrit Du Ha-

mel