jjo Exploratio decimanona
raquei globi centrum premit deorsum, ideoque licet crassus aer eratexhaustus in experimento Hugenii, subtilissimus aer tamen non eratexhaustus, sed suspendebat Mercurium, qui difficillime sursum premi-tur, sed facillime in transversum, quod per tabulas Marmoreas illu-strat , qua: facile divelluntur transversum , non tamen sursum autdeorsum.
Verum ha?c solutio nusquam sufficit, nam i. Rationes quas supraattulimus Explorat. 5. contra intrinsecam causam gravitatis in gravi-bus , xque militant contra intrinsecam gravitatem aeris purissimi auttetheris, nam cum stupida materia nequeat suum cursum variare in di-versis circumstantiis, & cum aether facile moveatur in transversum ,non magis potest a diversis locis diversimode motum dirigere versuscentrum, quam potest lapis, & licet agnoscamus setherem esse cau-sam gravitatis, non tamen supponendo ipsum -etherem esse gravem,aut cursum suum mutare per se, sed quod prosequendo suum propriumcirculum gravia quibus divertitur deprimit. 2. Cum sether nequeat ex-hauriendo excludi, deberet sustinere Mercurium non repurgatum nonminus quam purgatum. 3. Tam in experimento Hugenii quamBoy-Ixi agnoscitur, parva concussione tubuli Mercurium in utroque casusubsidere, atqui gravitas purissimi aeris multo facilius impediret effe-ctum istius concussionis, cum Mercurius est 28 digit. quam cum est72 digit. altus.
Vera autem causa horum phoenomenwn videtur esse, quia in Mercu-rio omnes partes non sunt ejusdem molis, aut activitatis, sedqusdamsunt vegetiores, quae motum Mercurii sensibilem producunt, undeargentum vivum dicitur, in iis ergo partibus multi sunt igniculi, aquibus rotantur, cum ergo Mercurius in exhausto recipiente a gravi-täte &: pressura aeris liberatur, & diu retinetur, plurimi igniculi seseextricant & evadunt, ideoque residua: partes Mercurii fiunt hebetiores& minus mobiles, & filamenta Mercurii fiunt pensilia, & inter se in-tricata, ideoque partes Mercurii vitro proxima: per suos terminos incavernulis vitri infiguntur, eique adharrelcunt: reliquae etiam parteslibi mutuo ut plurimum complicantur , & inter se contexuntur Sccohaerent, hinc ergo Mercurius fmet in tubulo, tam in aperto aere »quam in exhausto, unde parva concussione tubuli complicatio divelli-tur , & Mercurius subsidit, quod inde manifestius fit, quia ulteriore ex-halatione a chimistis per fornum plumbi, Mercurius figitur, Sc sit cor-pas durum. Idem