Exploratio vigeßma De Vacue.
6op
sint in continuo motu, quoad plerasque partes, axes tamen & poliper istos motus non mutant loca, cum ergo poli mundi sunt extremapuncta borealia& australia, linea axin mundi intersecans per angulosrectos terminatur in orienti & occidenti, & quia terra longior est interoccidentem & orientem quam inter boream & austrum, ideo longitudolocorum in hemispharrio boreali menfuraur ab occidenti in orientem,initio sumpto ab insula Canaria, qua: ferrea nuncupatur, & distantiaa borea ad austrum dicitur latitudo, unde verus & internus locus om-nium corporum in hoc hemispherio, per distantiam a polo boreali & ameridie dignoscitur, seu per longitudinem & latitudinem, ista; autemdistantia; in omni motu variantur, spatia autem ab istis punctis quoaddistantiam nunquam mutantur.
Cum ergo ista puncta cardinalia sint immobilia, internus locus uni-versi est etiam immobilis, nam extra extimam superficiem convexammundi nulla est superficies ambiens, ergo nec locus externus, necpoterit mundus dici nullibi este, nec ubique, ergoest in loco interno,licet mundus posset per potentiam divinam quoquo versum moveri,spatium tamen non moveretur, nec ab ullis terminis posset distinguiista mutatio, nec ulla imaginari potest ratio cur Deus talem mutatio-nem efficeret. Qui ergo v. g. navigat in cavitate navis, quiescens lo-cum externum non mutat, nempe superficiem ambientem, sed lo-cum internum continuo mutat, distantiam scilicet a polo & a meridie,quL sestimatur per -equatorem.
Soli atomists pro vacuo stant, reliqua; omnes secta; physiologorumpro integritate mundi, sine hiatu, unde communicationes a motu pertotum universum procederent, sine interruptione, nisi omnis motusfiat per effluvia, sed super diversis principiis integritatem universi fun-dant.
Atomista: qui tenent omnia phaenomena natura: fieri ab immutabili- Zbus figuris, variisoue motibus atomorum, consequenter tenent ato-mos nunquam poste exacte complicari, ut se mutuo undequaque tan-gant, unde spatiola vacua necessario resultant, quandoque minora,quandoque majora , pro figura & situ atomorum , atomi rotunda:ejusdem molis certas vacuitates inserunt, angulares atomi admodum va-rias , nonunquam nullas, ut si prismata quadrata vel quadrangula perlatera applicentur, nulla erit vacuitas: sed si anguli latera tangant, re-sultat vacuum, verum si anguli tangant angulos, multo magis vacuum