D§ Vacuo. 609
illudspatiumlongum latum & profundum, &-erit subjectum de quoomnes affectiones corporis sunfdemonstrabiles, ut quod fit divisibile,in omnes partes imaginabiles, unde omnes proportiones & proportio-num demonstrationes resultant, ut si ab aequalibus demes squalia re-in anebunt aequalia, &c. istic etiam essent variae distantiae, ergo neces-se est aliquid este subjectum reale in isto spatio, quod nequit aliud estequam corpus, quia omnia attributa corporis ei competunt, ergo si-mul supponendum eslet ibi esse corpus, & non esse corpus, atque itacontradictoria esse simul vera, omnes etiam enuntiationes de ista va-cuo erunt false & ficta;, cum tamen sint aeternae veritatis, qua; ne peromnipotentiam aliter se haberi possunt, nec potuerant incepisse, necdeficere, per potentiam absolutam.
Has consequentias extendimus quantum potuimus, ut tot viris do-ctis qui partes Cartesii sequuntur summa & sincera ingenuitas ostenda-tur , quas eo accuratius solvere conabimur, quia innumera- alse conse-quentia maximi momenti non solum de natura, sed de authore natu-ra; , nec in philosophia tantum, sed in Theologia etiam necessario in-de inferuntur, ut
Si vacuum sit impossibile, tum nullus est terminus seu fiiperficiesextima corporum, a nobis cognoscibilis, sed nec a Deo, nec vereexistens, aut possibilis; ergo materia non solum est indefinita, sedquoad extensionem etiam vere & actu infinita, quod velum vocabuliindefiniti obtegere non potest. Ergo Deus materis ne vel minimamparticulam addere potest, nec etiam demere, nisi in eodem instantitantidem creet, quia ex annihilatione cujusvis partis materis nisi simulaliud ejus loco substituatur, erit spatium sine corpore. Ergo materia eststerna, nam si unquam transiit de non existentia in existenriani, anteistum transitum fuisset vacuum, de quo omnia prsdicta attributa erantdemonstrabilia. Ergo materia erat sterna, ejufque existentia non pen-debat a libero beneplacito Dei, & si Deus agnoscatur ejus causa, eritper necessariam & sternam emanationem. Ergo nulla fuit creatiomundi, si per creationem intelligatur productio ex nihilo prsexisten-te. Ergo si spiritus sint substantis de quibus sua attributa sunt demon-strabilia per sternas veritates, erunt etiam sterni, ut pote subjectaSternorum attributorum. Ergo non erunt producibiles ex nihilo prs-existente. Has consequentias adverterunt & agnoscerunt Spinosa ejus-que assecls, qui non verentur asserere, ex nihilo nihil sieri per omnipo-
H hh h tentiam,