Buch 
Physiologia nova experimentalis : in qua, generales notiones Aristotelis, Epicuri, & Cartesii supplentur, errores deteguntur & emendantur, atque clarae distinctae & speciales causae praecipuorum experimentorum, aliorumque phaenomenōn naturalium aperiuntur : ex evidentibus principiis, quae nemo antehac perspexit, & prosecutus est / authore D. de Stair ...
JPEG-Download
 

6r-4> Expior At io xi.de Communibus Qualitatibus &c.

pellantur, cujusmodi sunt colores qua; visum spectant, (lux enim nonsolum visum afficit, sed effectus etiam materiales producit) sonus & har-monia qu# auditum, odores qui olfactum afficiunt, qua; quia com-mode explicari nequeunt, nisi cum istis sensoriis, ideo istuc reservamus,& de affectionibus seu qualitatibus quas partibus materis inter se com-muniter collatis competunt hic differemus: que multo darius intelli-gentur post explicata simplicissima corpora, eorumque prima acci-dentia, quorum vulgaris notio non est obscura, secundum quam eisfrequenter uti oportuit, nunc autem que implicant clarius explicandasunt, & suis originibus applicanda.

z Quantitas, prima hic se offert, qua; multas admittit distinctiones, &divisiones, quasin metaphysica considerantur, physicam tantum spe-ctat quantitas continua corporum, qüs nihil reale superaddit impe-netrabili extensioni eorum , licet imaginatione fingi possent partesquantitati vas & entitativas , qusestionem hanc proscquuti fumus Ex-pior. z. L. 68. nec ulterius hic insistemus, cum a qualitatibus vulgoquantitas disterminetur.

3 Exilitas a proportione quantitatis oritur, & comparative tantum in-telligitur, idem enim respectu unius dicitur exile, & crassum respectaalterius , propriissime tamen exilia dicuntur quL separatim omnemsensum effugiunt , bene tamen exilia dici possent qua; microscopiisnunc sunt recenter detecta, quas ab acutissimo sensu per se percipi ne-queunt, quorum novus mundus jam detegitur, vetere licet non ma-gnitudine numero non inferior.

Omnia originaria corpuscula sunt exilia , quse nullorum instrumen-torum hucusque inventorum ope separatim cernuntur, & si quas tantil-lam habent molem exilia dicantur, multo magis prima indivisibilia,ex quibus totus mundus materialis constat, ut Expior, z. probatumest, prsesertim partes astheris quas omni quantitate & extensione desti-tuuntur.

q. Tenuitas ab exilitate differt, quod hasc spectat partes, illa veromassam seu compositum, cujus partes sunt exiles, & incohasrentes,ita astherj aer, spiritus, ignis, & quidam liquores dicuntur tenues,ratione suarum partium, licet ipsi non sint exiles, exile autempro-

. prie dicitur quod totum est exile, ut originaria corpuscula, minutio-ra concreta, & corpora, inde corpora dicuntur attenuari cum eousqueunio seu cohassio partium solvitur > ut separatim sensus effugiant.

Sub-