‘De Communibus Qualitatibus &c. 629
particula? transversales sunt distantiores.
Corpora terrestria & salina semper sunt dura , oleosa tamen &aquosa fiunt dura cum irretiuntur, & arcte complicantur, quaedamenim oleosa sunt satis dura, licet pleraque sunt mollia, aqua etiam con-gelata ex impactione daviculorum salis fit durissima, & licet in nive sitmollis, si tamen nix comprimatur ut fiat compactior, fit dura, ut estgrando.
Filamenta serici, lanae &gosopii licet concreta mollissima plerum-que efficiant, alia tamen satis dura in diversa textura constituunt, utarctius nentur in quibusdam pannis, aut coaguntur in galeris.
Durities ergo oritur a figura particularum, earumque unione.
Durorum diversae sunt species, nam sunt vel solida, fragilia, fria-bilia , vel tenacia, & ductilia.
Solida sunt quae arctos aut paucos habent poros, nec alia interstitia, 14quae vero laxioribus poris & interstitiis abundant, insolida dicuntur, li-cet fluida &lubrica etiam insolida dicantur.
Plerique lapides & omnia metalla ductilia sunt solida, & quodcun-que est durum Lc densum solidum est, marmor, alabastrum, & si-lex , sunt lapides durissimi, & solidissimi: aurum est solidissimum me-tallum , nam licet habeat poros ampliores reliquis metallis, quos aquafortis sine pressione transit, ideoque aurum non solvit, habet tamenmulto pauciores, ferrum est multo durius auro, quia scoria ex particu-lis salinis & terrestribus quae non sunt ductiles scatet: aurum autem pu-rissimum est. Soliditas metallorum in eadem proportione est cum eo-rum gravitate, firmorum enim densitas & gravitas pari passu proce-dunt, proportionem gravitatis metallorum Expior. iS, 19. mon-stravimus, idem de proportione soliditatis judicium esto.
Durities oritur vel a partium flexibilium arcta complicatione, velrigidorum indentatione , hoc modo indurescunt lapides , vitrum, cry-stallum , & omnia dura qute non sunt fusilia, & ductilia, quod oritur acorpusculis salinis & terrestribus , quorum concreta sunt fragilia &friabilia , eo minus quo plures habent rigidiores & altiores denti-culos.
Vitrum est fragillimum, ex particulis enim salinis & terrestribus 1 5maxime constat, non sine oleo semet interstitiis insinuante, unde fitmolle, & fusile cum agitatione caloris partes oleose fiunt fluida:, sedremoto calore particuse salinae & terrestres indentantur per denticulos
Kkkk 3 bte-