M. VARRONIS LIB. I. C A P. XXIII.

184

gumina, praeter cicer: hoc enim quoque legumen, vt • caetera, quae velluntur /-e terra,non £ subsecantur b : quae quod ita leguntur, legumina dicta, in pingui rectius, quae ci-

3 bi' sunt maioris, vt holus, triticum, siligo, linum. Quaedam etiam serenda non tam 1propter praesentem fructum, quam in annum prospicientem, quod ibi m subsecta ” atquerelicta 0 terram faciunt meliorem. Itaque lupinum cum necdum P siliculam cepit, &nonnunquam 1 fabalia r , si ad siliquas f non ita peruenit vt fabam legere expediat, si ager

4 macrior est, pro stercore inarare solent. Nec minus ea discriminanda * in conserundo,quae sunt fructuosa", propter voluptatem, vt quae pomaria ac floralia appellantur. Itemilla quae ad hominum victum ac sensum, delectationemque non * pertinent, neque ab agrivtilitate sunt diiuncta ct Idoneus locus eligendus vbi facias salictum & arundinetum, sic

g alia, quae humidum locum quaerunt. Contra vbi segetes frumentarias, ibi z fabam po*

tiflunuin

VARIETAS LECTIONIS.

c)&£a-C f) euelluntur I. B.R. g) neque 11 a - G. h) vt fruges inf / E 7 ? . - .

Ba-G. i)7. & R.facciBa-G \)iam P m) vbi S. R. n)subfeltam P.subiellJI. /- <J. 0 ) «E°Pp) dominus 1.h. R. nec dum diuis. 1. I. G. q) »unquam I.B.S. r') fabuli« P \\Glica<P* n r /

P. v) ,i ii, pdßJUr «..e, % Zmm% jg gfft

NOTAE VARIORVM.

[quin 17, L 3 Imbres vero tum expetendi euidens causatfi, quoniam arbores fetu exinanitas, & foliorum quo-ue amissione languidas, naturale eß, auide esurire. Q.tu autem earum imber. P 0 P M A.

23, 2 P R A E T E R C I CER) Ex hoc locoVarronis corrigendus Plinius 18,17 vbi sic scribit:Subtilis eß illa sententia , serenda ea in tenuiore terra,quae non multo indigent succo, vt cytisus Id cicer, exce-ptis leguminibus, quae velluntur e terra, non subsecan-tur, vnde legumina apellata, quia ita legantur &c. Sedlegendum : vt cytisus, & cicere excepto, legumina, quaevelluntur e terra. Theophr. 3, 26 de caus. piant.Kt fth yxg Ia«ttovo{ vjs uooperbgu( bfavrcy rgolpni, «<

Si nxiiovo; vsit eupaTcSttlgui;. Ex quibus verbis ap-paret, apud Plinium legendum non succo. V R-s i n v s.

2,3, 2 Q_v A E CIBI S V N T MAIORIS)In excusis antea libris: Succi: in MSS. omnibusIbi scriptum inueni; quare vna addita littera, Cibicastigaui. In semiuetere Codice post Maioris , Vir.Sutis additum erat, audacter tamen & barbare, su-pra enim neque Suci neque Cibi habebat. Quareita locum suppleui. V I C T. Rectislime, vt &alia, haec restituit P. Victorius: Nam arbores seuplantas alias, vt olera, esurire dicebant veteres.Vnde apud Theophrastum rusticorum prouer-bium, t ii rxxava rrsirct. Inde Plinius non absimi-le dixit lib. '7 cap. 2, Imbres vero dum expetendi eui-dens caussa eß, quoniam arbores foetu exinanitas, & fo-liorum quoque amissione languidas naturale eß auide esu-rire Cibus autem earum imber. S C A L. In V. C. estibi pro verbo succi, vt videatur legendum cibi. Plin,iz. In pingui autem, quae cibi sunt maioris, vt olus ,triticum,filigo, linunt ik c. hoc est, quae plus succi dcalimenti trahunt e terra. Vrs.

23, 3 Cv M NEC D V M S I L I C V L A M)In cunctis MSS, Cum dominus filiculam inueni: quae

scriptura vitium omnino habet, nec tamen temereomnes arbitror antiquos ab impreslis dissentire.ViC T. Vetus scriptura, Cum dominus filiculamcaepit. Vox Dominus delenda est: itaque legen-dum, Cum filiculam caepit. Iubet lupinum subseca-re cum siliculam caperet, hoc est, orxv änoxeßuS^,cum in siliquam peruenerit. Sic Plinius de arbo-ribus dixit, Radices capere, rb drtefa^SrSroti. SicCa-togranum capere. Si, inquit, macra, erit, quod gra-num caepit, ne serito : Sunt enim rusticorum formu-lae loquendi. S C A L. Fortasse legendum: sili-culam incepit, vel siliquare coepit. Plin, 17. 5 Interomnes autem confiat, nihilejfe vtilius lupini segete , pri-usquamfi/iquetur, aratro vel bidentibus versa &c. Vi-dendus Varro in hoc ipso libro cap. 31, VRS. Ve-tus lectio, cum dominus filiculam cepit, ex qua'fece-rim : Cum non nimis f. c. quod mox dicit, si ad sili-quas non ita peruenit, vt legere expediat. Plinius vnoverbo siliquare dixit lib. 17. Inter omnes autem con-fiat, nihil effe vtilius lupinisegete, priusquam siliquetur,aratro vel bidentibus versa. Sic Cato dixit. Quodgranum capiat i Id Ramum quem radicem capere voles.P O P M A.

i), 4 A D HOMINVM VICTVM, ETS E N S V M ) Eleganter sensum , iuxaSeictv , ybvirie-$eivt. Porro quae sequuntur, ita legenda: Itemilla quae ad hominum villum, ac sensum dekfiationem-que non pertinent, neqtie ab agri vtilitate sunt diiunlla,idoneus locus eligendus vbi facias salillum. Nam sali-ctum neque a Jhominum victum, vtpote cum nihilesculenti ferat, neque ad sensum, cum inter ea nu-merari non poslit, quae vocantur Floralia, perti-nere potest. S C A L.

23, $ Ibi fabam) Videtur legendum:vbi. Nani pendet sententia ab illis verbis, ido-neus &c. paulIo post totus hic locus sic videtur le-gendus : Item alia, quae arida loca sequuntur,sic vt vm-

brosis