504
L. I. M. COLVMELLAE LIB. IV. C A P. XI, XII.
apud paucos agricolas, & raro contingit. Ideoque praedicti auctores primitias 4 vitis3 resecare censuerunt Sed nec vticjue verno 1 omnibus regionibus melior putatio est.vbi vero aprica loca sunt, mollefque hiemes, optima, & maxime naturalis est autumna-lis : quo tempore diuina quadam lege, & aeterna fructum cum fronde stirpes deponunt.
XI. Hoc facere, sine viuiradicem , sine malleolum confeceris ", censeo, namillam veterem opinionem damnauit vsus, non este ferro tangendos h anniculos malleolos,quod c aciem reformident, quod frustra Virgilius & d Saferna, Stolonefque, & Catonestimuerunt ': qui non solum in eo errabant, quod primi anni capillamenta seminum inta-cta patiebantur, sed & f post biennium cum viuiradix recidenda erat, omnem superfs-a cicm amputabant solo tenus ' ' f, vt e duro pullularet *. Nos autem ma-
gister artium docuit vsus, puim aum maiicuauunii formare ' incrementa, nec pati vitemfuperuacuis frondibus luxuriantem siluefcere ; nec rursus in tantum coercere, quantumantiqui praecipiebant *, vt totam superficiem amputemus, nam id quidem 11 maxime m3’ contrarium f est. Primum quod cum ad ” terram decideris, femina (velut intolerabiliaffecta vulnere) pleraque intereunt, & 0 nonnulla etiam, quae pertinaciter vixerunt, mi-nus foecundas materias afferunt : siquidem e duro quae pullulant, omnium confestione,^ pampinaria, faepisiime fructu carent. Media igitur ratio sequenda est, vt neque solo tenusmalleolum reddamus, nec rursus in longiorem materiam f prouocemus: sed annotato su-perioris anni pollice, supra ? ipsam commisturam veteris sarmenti vnam, vel duas gemmas re-linquemus , ex quibus germinet.
2
XII. Pvtationem seqnitnr iam pedandae vineae cura : verum hic annusnondum " vehementem palum, aut ridicam h desiderat : notatum c est enim a me ple-rumque teneram d vineam melius adminiculo modico, quam vehementi palo adquiescere.itaque aut veteres (ne nonae radicem agant) arundines ‘ binas f singulis vitibus applicabi-mus, aut si regionis conditio permittit, vetera £ deponemus h hastilia, quibus adnectan-tur ' singulae transuerfae perticae in imam 1 partem ordinis: quod genus iugi cauteriumvocant rustici : plurimum id refert este, quod paullum infra curuationem vitis prorepenspampinus statim apprehendat ", & in tranfuersa potius fc fundat, quam in edita, ventos-que
VARIETAS LECTIONIS.
h ) primicias I.B.R. i) confileuerunt. 1 ) -verna Goef. [C. XI.] a) coxseucrimusP.L. h)fran-■gelidos I. B. R. c) cum reformident I.B.R. d) etiam P. c) timuerint 1 . timuerim P. abest
I, B. R. g) articolum P. h; f ulularet I. B. i) forme P. I) praecipienda P. 11 ) rationi inC.Goefm) maximum I- B- R■ n) a terra I.B.R. o) deest I.B.R. p) materiem B. R. q) super P. iuxtaI.B.R. [C. XII.] a) non dum diuis. I. I.H.A. b) ridiciam I. c) notandum L. I.B.R. d) ter-
ram P. e) barundines I.B.R. {}fingulis vituliejis adplicabumus -vineas , aut ß P. g) -vetere deesty. B. R. L. h) deue prius vel de -veteribus P. de -veteribus L. i) adneciuntur I. B. R. lj -vnam L.Goef I. B. R. m) adprebcndant P.
NOTAE VARIORVM.
n, i V i R G i L i V s) Georg. 2. 36z f. L 369.Sc HOETTG.
n, i Catones) Cap. 33, ». Idem.
II, L FORMARE INCREMENTA)Formare videtur legendum V R s I N O. Quinformare incrementa nos iubet Columella abla-queando & pampinando, ne deformiter fil-uefcant.
H, 4 RELIN <^V E m V S) Relinquamus pia-
cet V R S 1 N O, ncc mihi displiceat, si in Iibr»bono inueniam. Sed vulgatam etiam ferri polleconstas.
12 Comparandus Damogeron Geop. 5, ai.
12, 1 Vetera hastilia) Talesthyrfi Bacchi, f. hastae pampineae. Elegans ima-go pacis post bellum, vbi in pedamenta vitiumtranseunt hastilia, vt gladii in vomeres.
12, L