548 L. I. M. COLVMELLAE L I B, V. CAP. VI, VII.

33 teriam ex vna creabit ff. Praecipites palmites dicuntur, qui de hornotinis f virgis enati induro alligantur. Hi plurimum fructus afferunt, sed plurimum matri nocent. Itaquenisi extremis ramis, aut si vitis arboris cacumen superauerit h , praecipitari palmitem non

34 oportet. Quod si tamen id genus colis propter fructum submittere quis velit, palmitemintorqueat. Deinde ‘ alliget & praecipitet, nam & post eum locum quem intorseris,laetam materiam citabit, & praecipitata minus virium in fe trahet, quamuis fructu exube-

35 ret. Praecipitem vero plus anno pati non oportet. Alterum est genus palmitis, quodde nouello nascitur, & in tenero alligatum dependet: (materiam vocamus) ea & fructum<Sc noua flagella bene procreat: & “ iam si ex vno capite duae virgae submittantur, ta-men vtraque materia dicitur k , nam pampinarius quam vim habeat, supra docui. Foca-neus 1 est, qui inter duo brachiavelutin furca 11 de medio nascitur. Euin colem deter-rimum este comperi, quod neque fructum ferat, &. vtraque brachia inter quae natus est,

35 attenuet, itaque tollendus est. Plerique vitem validam & luxuriosam falso credideruntferaciorem fieri, si multis palmitibus fubmistis oneretur, nam ex pluribus virgis plurespampinos creat, & eum fe multa fronde cooperit, peius defloret, nebulafque & rores diu-tius continet, omnemque vuam m perdit. Validam ergo vitem in ramos diducere " cen-seo, & traducibus dispergere atque diradiare ", caeterosque f vinearios coles praecipitare,& si nimis P luxuriabitur, solutas materias relinquere, ea ratione q vitem feraciorem fa-

37 ccre r . Sed vt densum arbustum commendabile fructu & decore est, sic vbi ve-tustate rarescit, pariter 5 inutile f , & inuenustum est. Quod ne fiat, diligentis patrisfa-milias est, primam quamque arborem senio defectam " tollere, vt * in eius locum no-uellam restituere [vitem queat f, nec tam y viuiradice frequentare z (ea etsi a sit fa-cultas} quam b (quod est longe melius) ex proximo propagare. Cuius vtriufque ratioconsimilis est ei d quam " tradidimus. Atque haec de Italico arbusto fatis praecepimus.

VII. Es t & * alterum genus arbusti Gallici, quod vocatur rumpotinum. Id

desi-

VARIETAS LECTIONIS.

g ) annotinis L. P. h ) super emit I. B. R. i)1) foreanetts L. 11) furchet 1. B. R, - m) viam 1. B.f) certos Goef.L. p) minus J. B. R. q) ratio P.I. B. R, t) cum vtile P. u) defectam 1. I. x) $I. B, R. z) frequente P. a) vtfi P. b) sed I, B. jdesunt L B. R. e) quod P. [C. VII.] a) fp om

NOTAE V

6, 33 Praecipites palmites)'De eadem re hic agitur, de qua s.Ljj. Itaque no-li coniungere verba, enati m duro , hi enim nonessent hornotini) sed induro vitis alligantur , nefiant praecipites.

6, 37 Novellam restitvere[vitem] t^v eat) In vicem emortuaearboris non vitis substituitur, sed alia eademquenouella arbor, cui deinde vitis (si adest vetus)annectitur, vel ex propinquis propagatur. Quod& res ipsa docet, & id quod a principio propo-suit : ac primam quamque senio aut tempeflate af-ficiam submoneat, & in vicem nouellam fobolemsubstituat. Quapropter non Vitem legerem, sedstirpem vel potius item (sic enim ad receptam vo-cem vitem propius accedet emendatio) Nam

ita ins. Goef ii) forte etiamst. k) deciditur P. L.R. n )deducere Goef. I. B. R. o) durare L. I. B. R ,Goef.L. r) faceret Goef faxiet P.L. s> A infer.■ P. xx) vitem om. L. f) querat L. y) eamR. c) eae G. d) ei deest P. ei, quam tradidimus.I.B.R.

A R I 0 R V M.

si vitem esse restituendam censiiisset, nunquamfuissent ea ab illo adiecta : Nec tam viuiradicefrequentare (ea & fi fit facultas ) quam ( quod estlonge melius) ex proximo propagare. P o N T E D.Videndum tamen, an non ita fuerit in anti-quistimis libris, arborem senio deseciam tollere, &in eius locum nouellam restituere (int. arborem) vi-temque. nec eam (vitem) viuiradice frequentare ,sed — ex proximo propagare. Et pro vt, eam &sed pro tam & quam ponimus non sine auctorita-te. Vocem queat vltima syllaba, tanquam inu-tili cauda, truncamus. Ad nouam vlmum no-ti am etiam vitem applicandam, supra docuit s. i§.

6 , 37 Q_V AM TRADIDI MV S) E.g. 4.22.

7, 1 R v M p o T i N v M) A rumpis, de qui-bus V. 1 , 8, 4 dictum.

7' 3