372 Geeft - thermometer.
x. Les. houden : want de Lugt, die in den Brandewijn was overgebleven ,zelf nadat 'er de Lugtpomp aan gewerkt had, schelde door hare Uit-zetting den Brandewijn. Dus vond ik het noodig te wezen, dat 'erwat verdunde Lugt in de i hermometer overbleer in het bovenend ;maar zoo ijl, dat ze zoo dik niet kan worden, als de gemeene Lugt,wanneer ze door het rijzen van de vogt in het kleine Bolletje A gewe-ken is.
Indien twee Thermometers gevuld zijn met verschillende Geesten,konnen ze niet pas gemaakt worden, om overeen te komen door ver-gelijking van hare Schalen tegen elkander. Men noeme haar bij voor-beeld A en B. Indien men vindt, dat A 4. Graden rijst, wanneer’er B maar 3 rijst, moet men niet verwagten, dat, wanneer A 8, 12,of 16 Graden rijst, B net 6, 9, of 12 Graden zal rijzen, omdat deGeest in de ééne zig niet in dezelfde Evenredigheid zal uitzetten, alsin de andere ; zoodat men haar nooit zal konnen doen overeenkomen,tenzij men de vogt in beide de geheele Schaal langs laat gaan, en deééne op niew op elke Graad atdeele naar de andere. Mijn Heer DeReaumur , dit gemerkt hebbende, heest op een zeer aardige wijs ge-tragt een algemeene toestelling te maken van Thermometers, die tenallen tijde en in alle landen nagemaakt konnen worden, om dus eenalgemeene verstandhouding op te regten van Waarnemingen, die metdeze Instrumenten gedaan zouden worden. Hij nam een grooten Bolen Pijp, en den Ínhoud van den 'Bol en de Pijp in elk gedeelte welkennende, verdeelde hij de Pijp zoodanig in Graden, dat de Ruimte
van
( 10) Wijle Dr. George Martine heeftin zijn Boek van Proeven [EJsays] in ’tjaar 1740 voor A. Millar te Londen gedrukt, vier Proeven over het onderwerpvan Thermometers, waar in hij die stofuitnemend wel verhandelt ; maar dewijlhet geheele stuk wel waardig is gelezen teworden, én ik hier geene plaats heb, omhet in te voegen, moet ik den Lezer totdat Boek wijzen. Alleenlijk heb ik in éénemijner Platen [ mmenlijk Plaat XXXVI.]overgenomen, de bijzondere Thermome-ters , die hij tegen elkander vergelijkt, enhier zal ik de Hoofdstukken melden,waarvan hij handelt in de Proeven, die
ons onderwerp betreffen.
,, PROEF III. Van ’t maken en ver-„ deelen van Thermometers.
,, PROEF IV. Van de vergelijking van,, verschillende Thermometers.
,, PROEF V. Van ’theeten en verkoe-„ len van ligbamen.
„ PROEF VI. Van de verscheiden,, Graden van hette in lighamen, bevat-„ tende agt Artikelen, welke de volgen-„ de zijn. 1. De manier om de verschil-,, lende Graden van hette te rekenen. 2.„ De hette van de Lugt. 3. De vergelij-,, kende hettens van de zon, aarde,„ Dwaalsterren en Staartsterren. 4. De
„ Gra-