X. Les.
Pt.
XXXV.Fig. 4.
Tig.
378 Kwik - thermometer .
men egter, dewijl ProfeiTor Boerhave geen andere, dan die Thermo-meter gebruikte, en de meeste Kwik-thermometers volgens zijne Schaalverdeeld zijn , mag men ze wel Fahrenheits Thermometers blijvennoemen.
3 6. Daar zijn drie soorten van Kwik-thermometers. De eerjle ,of kleinste soort ( Blaat XXXV. Fig. 4,. ) heeft een Bolletje in de ge-daante van een Olijf met een Schaal om de Pijp, of een reepje papier,dat aan het Instrument vast is, en het eene met het andere is opgeslo-ten in een glazen Buis met Lugt, die glas-digt gezegeld is. Deze,zeer draagbaar zijnde, is van veel gebruik, en kan in den mond ge-stoken , of tegen eenig gedeelte van ’t menselijke lighaam gehoudenworden, en wijst van het Punt van Vorst af een Graad van bette bo-ven de warmte van ’t bloed der dieren. De tweede soort (PlaatXXXV. Fig. 5.) heeft een rolrond Bolletje, en loopt van o, hetwelk32 Graden is beneden liet Punt van Vorst, tot 112 Graden, hetwelkbeneden de bette van kokend Water is. Ik heb Thermometers vandeze soort gezien, die zoo wel gemaakt, en zoo wel van Lugt gezui-verd waren, dat ze het onderste boven gehouden wordende, de Kwiknaar beneden liep, en tegen het nawe end van de Pijp stoote, vanwaar ze te rug keerde zonder te scheiden, wanneer men de Pijp weerregt over end hield. Deze wordt gehegt aan een metalen Schaal, ge-lijk ook de derde soort (zie dezelfde Figuur) welke loopt voorbij 212Graden, het Punt van kokend Water, tot 600 Graden toe.
37. Tot bewijs, hoeveel beter een rolronde Bol aan Thermometerszij, dan een klootronde, behoeft men maar twee Thermometers tenemen, met dezelfde vogt gevuld, en op dezelfde Schaal verdeeld,en ze beide te gelijk in warm Water te steken. Dan zal men zien,dat de Thermometer met den klootièn Bol in 1 t eerst zal zakken, bij
voor-
(12) In Dr. Holes’s Vegetalle StaticksVol. I pag. 128 & seq. [of deszelfs Groe-iende Weegkunde, bladz. 233 en volg. jvindt men het gevoelen van den RidderNewton en st gevoelen van Dr. Hales zelf,met de volgende woorden voorgesteld.— „ Is Vuur niet een lighaam zoo ver„ verhit, dat het overvloedig Ligt uit-
,, geeft ? want wat ís een gloejend Ijzer,, anders, dan Vuur? en wat is een bran-„ dende Kool anders, dan gloejend Hout?,, Fr. 10. Is Vlam niet een Damp, rook„ of uitwaseming, gloejend heet gemaakt,„ dat is, zoo heet gemaakt, dat ze vlam-„ men? want lighamen branden niet zon-„ der veel rook uit te geven , en dees
„ rook