454 II- Verhandeling

X. Les. 14. De Waterdeeltjes als bolrond aanmerkende (gelijk de deeltjesvan alle Vloeistoffen ondersteld worden te zijn) is het zeker, dat die,welke de Oppervlakte van de zeen, rivieren en poelen enz. uitmaken ,elkander in minder punten aanraken, dan die, welke beneden de Op-pervlakte zijn, en gevolgelijk, dat, derzelver onderlinge Samenhangzwakker zijnde, het gemakkelijker is dezelven van elkander te schei-den , dan die, welke beneden de Oppervlakte zijn. Derhalve is de-zelfde Graad van hette, die binnen in het Water kan werken, zonderdeszelfs deeltjes van elkander te scheiden, in staat, om ze van elkan-der te scheiden, wanneer ze op de Oppervlakte werkt; maar tot deUitdamping wordt meer vereist, dan een bloote scheiding. Daar moetook een onderlinge wegdrijvende Kragt wezen: want zonder dezelvezou de Damp, schoon opgeheven door de Beweging, niet blijven inzijnen staat van een Vloeistof, íòortonderícheidenlijk ligter, danLugt,om nog hooger te klimmen, en Wolken te maken; maar de deeltjeszouden zig weer vereenigen, en, weer tot Water gebragt zijnde, opde aarde vallen, of op het Water, waar van ze afgescheiden waren :want dit geschiedt in de Buis van ’t Werktuig om Water door Vuurop te heffen, wanneer 'er koud Water in den Stoom of Damp ge-spruit wordt, zijnde dat ingefpeuite Water niet kouder, dan de bui-ten Lugt; en evenwel vermindert het de hette, die de middelpunt-schuwende Kragt van de Waterdeeltjes ondersteunde, zoo veel, dat hetdezelven belet elkander weg te drijven, terwijl ze integendeel elkan-der weer aantrekken. Dit zou ook geleideden aan de Waterdeeltjes ,die in de open Lugt in Damp opgaan, indien hette de eenige werkerwas; maar de Lugt, die niet in de Buis van het Vuurtuig kan komen,werkt hier, trekkende door zijne Brandsteen - kragt naar zig alle dekleine Waterdeeltjes, die zig vereenigende met de Lugtdceltjes doorde Lugt meegenomen worden. De Lugt deelt trapsgewijs Brandsteen-kragt meê aan de waterige deeltjes, die ze weer wegdrijft, zoo haastze brandsteen - kragtig zijn geworden ; en dan drijven die deeltjes el-kander weg ( gelijk alle brandsteen - kragtige lighamen doen ) en ma-ken een Vloeistof, die, ligter zijnde, dan Lugt, in de Lugt wordtopgeheven, alwaar ze zig blijft onthouden op verschillende hoogtensnaar hare soortonderlcheidende Zwaarte en die van de Lugt, waar vanze omringd is, welker Dikte evenredig is aan de Hoeveelheid van debovenstaande Lugt, waar door ze samengeperst wordt.

3

Deze