6 H Böven-Jlag Moten.

maar indien het geweest was 9)54(6, zoo zou dat plaats gehad hebbeis»

o

Evenwel gaat deze Molen wel; 16 Voet is een zeer bekwame hoog-te, de Val van 72 Voet is zeer groot: want indien het Rad 20 Voethoog gemaakt was ter plaatse, daar het staat, zou liet niet in staat ge-weest zijn, om zoo veel werk te doen. Van zoo veel meer dienst isde Aanstooting, Slag, of Momentkragt van het Water, dan des zelfsenkel wegend gewigt.

N. B. Onze Schepel houdt hier gemeenelijk A gedeelte meet') dan deWinchesterse.

In de Aanteekening maak ik een vergelijking tussen deze Molen ende Onder-llag Molen » die ik uit den Heer Bdidor beschrevenheb (5).

,(■5) De Heer Eelidor heeft door het om-standige berigt, het welk hy geeft vanOnder-slag Molens , en der zelver bijzon-dere gedeeltens, en de Uitrekeningen derwerkingen van de deelen op zig zelve envan ’t geheel, getoond, dat hij die Mo-lens wel onderzogt heeft ; maar hij heeftzeer weinig geweten van Boven-slag Mo-lens, waar van hij zeer oppervlakkig spreekt,zeggende , dat 'er de Molenaars weinig ag-ting voor hebben ; maar dat moeten Mo-lenaars zijn, die in een vlak land wonen.,en maar gewend zijn aan Molens in rivie-ren en groote beken ; maar in bergagtigelanden zijn de Boven-ilag Molens van zeergrooten dienst, en hebben zoo weinig Wa-ter noodig, dat ze dikwijls goed werk doenmet het Water van Vijvers, die uit Fon-teinen aangevoerd worden, gelijk in dezeNuneatonse Molen met de Verspilling vanmaar 1148 Okshoofden, of 287 Ton [van4 Okshoofden] in ’t Uur 30 Schepels, of1800 Pond, Koorn gemalen worden in 12Uren. De Onder-slag Molen, door denHeer Belidor beschreven, maalt wel om-trent derdalf maal meer Koorn, namenlijk4500 Pond in 12 Uren;maar dat geschiedtmet gebruik van 24 maal meer Water :

[want, indien de Waterborden van dezeOnder-siag Molen drie Voet lang zijn, en12 Duim in ’t Water gaan, en de Slak,of doortogt van het Water tegen de zel-ven , is.in de zelfde Evenredigheid meteen hoogte van Water van 7I Voet boven’tjMiddelpunt van de Slak , gelijk in deBoven-slag Molen, zal de Verspilling vanWater zijn 6820 Ton in ’t Uur m de On-der-stag Molen ; daar de Verspilling vanWater in de Boven-slag Molen door eenSlak van ic| Duim wijdte en twee Duimhoog niet meer zij, dan 287 Ton in ’tUur. Om dit te bewijzen , behoeft menmaar na te zien de Regelen , hier voorbladz. 14, 15 en 16 opgegeven.

Ik heb gelegenheid gehad, om vele On-der-stag en Boven-slag Molens te onder-zoeken , en heb in ’t algemeen gevonden,dat een wel gemaakte Boven-slag Molenin den zelfden tijd zoo veel Koorn maalt,als een Onder-slag Molen, met tien maalminder Water; ondersteld zijnde, dát deVal van ’t Water van de Boven-slag Mo-len 20 Voet is, en van de Onder-slag on-trent 6 of 7 Voet. Ik heb in ’t algemeenwaargenomen, dat het Rad van de Boven-slag Molen was van 15 of 16 Voet Mid-