Band 
Derde deel.
JPEG-Download
 

REGISTER van K

lengte CD verdeeld in 12 Lijnen , en eenDuim lengte op het Plaatje CD is ver-deeld in 11 even groote deelen. Dan isééne Verdeeling van het Plaatje CD eentwaalfde gedeelte van een Lijn grooter,dan een Lijn op de Barometer Plaat. TweeVerdeelingen op het Plaatje C D makenop de Barometer Plaat 2 Lijnen en tweetwaalfde gedeeltens van een Lijn enz. Menmaakt.aan de Barometer Plaat een derge-lijk Plaatje,-als het gemelde CD, ook in11 even groote Verdeelingen verdeeld,dog het welk verschuifbaar is; en waar opde Verdeelingen van boven af beginnen,gelijk EF, met een vooruitfchietendenonder kant, om een Wijzertje W te ma-ken. Wanneer men dan weten wil, hoe-veel twaalfde gedeeltens van een Lijn deKwik in de Barometer sta boven een ge-sneden Lijn op de Barometer Plaat, bijvoorbeeld in het punt a ; dan schuift menhet Plaatje EF zoo veel op of neer, dathet Wijzertje W net sta voor het punt a.Het Nommer op dit Plaatje EF,het welknet tegen een gesneden Lijn op de grootePlaat overstaat, wijst zoo vele twaalfdeedeeltens van een Lijn aan, als de Kwikaat boven de 28 Duim en twee Lijnen.Dewijl Nommer 8 hier regt tegen over eengesneden Lijn van de groote Plaat komt,zoo wijst dit aan, dat de Kwik in de Ba-rometer Pijp slaat op 28 Duimen, 2 Lijnenen agt twaalfde gedeeltens van een -Lijn. Deze Verdeeling heeft den naam vaneen Nonius Verdeeling naar Petrus\Nonius , ofNunnes , in de XVI. Eew. Hoogleeraarin de Wiskunst op de Hoogefchool vanConimbra in Portugal, omdat hij de zelveuitgevonden, en op Kwadranten gebruiktheeft.

Nucleus Comètes , zie Kern.

0 .

Objettivum Vitrum, zíe Voorwerp Glas,

Oculare Vitrum , zie Oog-glas.

Omgekeerde Hoekmaat, Sinus versus , zieHoekmaat.

Omkeering van Redens, Inverfio Rationum,

UNSTWOORDEN.

is wanneer het volgende Lid genomenwordt voor het voorgaande. A : B : : C : Dof 2:4 : : 8: 16 , wordt door OmkeeringB : A : : D : C of 4:2 : : 16:8.

Omloop, Revolutio , van een Dwaal-ster isder zelver Loop van eenig Punt. in denDierenriem, totdat ze tot het’zelfdePunt wederkeere.

Omkoper, Satelles, zie Maan.

Omtrek , Circumferentia , Peripheria , Peri-meter , de buitenste bepalende Lijn , ofLijnen van een platte Figuur.

Omwoonders , Perioeci, zijn bewoonders vande Aarde, welke wonen onder de zelfde^evenwijdige Cirkels, maar in tegenover-gestelde halve Cirkels >van den Middag-cirkel, en gevolgelijk in het zelfde Kli-maat.

Omzetting, Tranfpositio, is in de Stelkunsthet overbrengen van een Lid van een Ver-effening aan de andere zijde. Bij voor-beeld in de Vereffening a + b ZZ c, wordtb op deze wijs omgezet, a ~ c — b.

Ondeelbare Deeltjes zijn allerkleinste deeltjes,welke de samenstellende of uitmakendedeelen van de natuurlijke lighamen ge-noemd worden.

Onder/lag Rad is een Rad, het welk omge-dreven wordt door een Stroom,welke vanonderen tegen des zelfs Bladen stoot, ookwel een Stroom-molen genoemd. Zie HLDeel , PI. . 11 . Fig. 2, 3 en 4.

Onderspannen, fubtendere , een Lijn wordtgezegd een Boog te onderfpannen, wan-neer ze getrokken is van het ééne end vanden Boog tot het andere. Dus onderspantin Fig. 12, de Lijn BC den Boog B AC,als mede den Boog B L C. In een Drie-hoek wordt die zijde gezegd dien Hoek teonderspannen, tegen welken ze overslaat.De zijde AB Fig. 3. onderspant den HoekA C B, de zijde B C den Hoek BAC enz.Eigenlijk wordt de Span - zij 'genoemd ineen regten Driehoek A B C Lig.-5. de ZijdeAB, welke den regten Hoek onderspant.

Ontkennende,Negatïvüs.OntkennendeHocgvoot-heden worden in de Stelkunst genoemd zul-ke,waar voorhet ontkennende Merktecken,

ef