Ca.

giosi debitam ordinario obedien-tiam exhibere malitiose detrectent,non illico caeteri quoque vehit cor-rei sunt pudendi, aut privilegiissuis privandi; supersunt enim,suppetuntque complura alia me-dia , Religiosos etiam Exemptosintra limites Disciplinae Ecclesia-sticae, atque Reverentiae Episcopisdebitae continendi; Superiorumnamque erit invigilare, atque ab-usibus per salutares coercitiones ,& sapientiffimas mederi, ne Reli-giosi privati Privilegiis justa decausa concessis cum Ordinariorumoffendiculo utantur: erit Superio-rum sol er ter prospicere , ne immo-deratio usum immunitatum cor-rumpat , aut ne ejusmodi privile-gia eliciantur, quae sint potius adDisciplinae jacturam, quam adutilitatem. His praesiabilitis inpromptu est, facilis, & opportu-na ad nuperas Febronii objectatio-nes Responsio. Et quidem :

44. 1. Ad textum S. B rnardi.Fulmina quae Doctor Mellifluus inprivilegia Abbatis Cluniacensisacerbe detonuit, natales suos de-bent nonnullis Religiosorum exces-sibus, aliisque justis querelis, utlegenti textus laudatos in fonte suoperspicuum fiet; etenim S. Ber-nardi viri sane discretissimi & Reli-giose Disciplinae Zelatoris acerrimimens, & intentio neutiquam fuit

177

exemptiones quasvis, etiam justasabrogare, sed easduntaxat, quseregulari Disciplinae nocivae magis,quam proficuae videbantur. Pro-fecto agnovit Abbas Claravallenfisexemptiones. dispensationes &privilegia justis ex causis a Ponti-ficibus elargienda; hinc quasi pras-vertens, atque praeoccupans ob-jectionem sibi faciendam, sese itapurgat: „ Quid , inquis, prohi-„ bes dispensare ? non, sed dissi-„ pare. Non sum tam rudis, ut„ ignorem positos vos dispensato-„ res, sed in cedißcationem , non„ in dejlrutiienem. Denique queeri-„ tur inter Dis ensatores, ut fidelis„ quis inveniatur ? Ubi necessitas ur-„ get , excusabilis dispensatio.„ Ubi utilitas provocat, dispensatio„ laudabilis est. Utiiitas dico„ communis, non propria; nana„ cum nil horum est, non plane„ fidelis Dispensatio, sed crudelis„ d stipatio est; nonnulla tamen„ Monasteria sita in diversis Episco-,, patibus , quod specialius per-„ tinxerint ab ipsa fui fundatione,, ad Sedem Apostolicam pro vo>„ luntate Fundatorum, quis nesci-„ at? Sed aliud est, quodTargitur„ devotio, aliud, quod molitur am-„ bitio impatiens subjectionis,,(n).

Itaque Virgineus Doctor justi-tiam Dispensationum, Exemptio-num, privilegiorum hise e metitur

(u) S, Heraardus Lib. 3. de Confid. cap. 4 , aum. iK.