VAN DEN SCHRYVEk.

ït

veranderen, en om zyne krachten te krygen, als mede om nieuwe ontdek-kingen en aanmerkingen temaaken, voornamentlyk ontrent zodanige din-gen die van wegen de ongezonde gesteldheid van het Klimaat, en van an-dere ongemakken, nooit te vooren zo volkomentlyken zo naauwkeung-

]yk onderzocht waren. , . _

Aan deze zyne Zomertochten, en verlaatmg van Gamron is men ver-schult, zyn verhaal van den Berg Benna in de Provintie Laar aan de boltvan Bersten, van desselfs Planten en Dieren , van den kostelvken Bezoar ,en van het Dier in welkers maag'ze word gevonden ; van de zonderlingeheete Baden, van een natuurlyke Balsem, en van andere rarigheden op de-zen berg en in desselfs nabuurschap opgemerkt: Zyne beschryving van denatmirlvke Mutntny , die allerkostelykste Balsem, die uyt een R°tz; in deProvintie Daar zweet, en eens ’s jaars met groote pracht en plechtigheidverzamelt word tot het gebruyk van den Persiaanschen Koning alleen: Zy-ne aanmerkingen over de Asa feetida y van de Plant die stof uytleverende»die in Bersten alleen groeyt, en van de manier om dezelve te vergaderenen te bereyden: Zyne aanmerkingen over de Vena Medinensis der ArabischeSchryvers, of Dracunculus gelyk hy het noemt, een zonderlinge Worm ,gegroeyt tusschen de spieren op verscheyde plaatsen van ’t menschelyk Li-chaam: Zyn verhaal van het Satiguis Draconis , ik meen het oprechte Oos-tersche, ’t welk hy verzekert dat men krygt uyt de vrucht van een BalmaConifera ; zyne fraaije en naauwkeurige Historie van de Balma Daflylïfe-ra , in Bersten groeijende, desselfs verscheidene soorten, mannetje en wyf-je, desselfs teeling, groey, bereiding en gebruyken, veel boven het geenedat ooit bekent geweest is van dezen zonderlingen boom : benevens veeleandere opmerkingen, alle even keurlyk en nuttig, die misschien den eenof den anderen tyd aan het gemeen zullen worden medegedeelt.

Hy vertrok niet van Gamron voor het eind van Juny 1688, hebbende deVloot daar hy op ging, ordre van aan te doen de meeste Factoryen der Ne-derlanders in het gelukkig Arabien , in het Land van den Grooten Mogol>de Kusten van Malabar , op het Eyland Ceylon , in de Golf van Bengale enop het Eyland van Sumatra , en hy had gelegentheid van alle deze verschei-dene Landen te bezien, overal met de zelve vlyt, naerstigheid, en den zelf-den dorst tot meerder kennis; was zyn verblyf'langer geweest, zoude zyneopmerkingen ook meerder geweest zyn.

In Herfstmaand 1689 quam hy tot Batavia , en bleef daar ettelyke maan-den. Deze bloeijende en volkryke Stad, de voornaamste Zetel van der Ne-derlanders macht in de Indïèn , was toen reeds zo veel bekent, en was zonaauwkeurig beschreven door voorgaande Schryvers, dat Doctor Kamps erhet ten eenemaal onnodig achtte, eenige onderzoekingen te doen ontrenthaare opkomst en bloeijende staat, ontrent haaregemakkelyke en aangenaamegelegentheid, haar en Koophandel en Rykdommen, desselfs Macht en Re-geenng, en diergelyke, verder dan vereischt wierd om aan zyne eigenieuwsgierigheid te voldoen. Om deze reden wende hy zyne gedachtenvoornamentlyk op de natuurlyke Historie van dat Land, een veel eedelderonderwerp, en overeenkomstiger met zyn smaak en bequaamheid. De ry-ke en koltelyke Hof van Cornelis van Outshoorn , die toen Dire fleur Generaal was van de Nederlandsche Oost-Indifche Maatschappy, deTuyn vanen Heer Moller , en het Eyland Edam , dat slechts weinige uuren van Ba-

wf di gaVen he , m T °P te ^ken menigten van 'zeldsaame zönder-

nge Planten, zo van het Land als van vreemde gewesten, van welke veelenooit bekent waren geweest, welker beschryving en beeltenissen hy voorge-nomen had uyttegeven, te gelyk met veele andere door hem opgemerkfin

C 2. 't vei>