472 . AANHANGS

bepaalt worden van bet mïddelltit van de mid-delste vinger,in de mannen van de linkerhandt ,en in de vrouwen van de rechterhandt.

III. HOOFDSTUK.

Vrouwen , die wilden uytscheiden met baa-ren , moeten met drie rolletjes gebrands wor-den op den navel.

EL VAN DE

IV. HOOFDSTUK.

Vrouwen, die gaar n kinderen wouden heb-ben, moeten met elf poppetjens gebrandt wor-den aan de zyde van het eenentwintigste wer-velbeen.

V.

Eenige Aanmerkingen over de Amber Gris.

vereis- TT Et oogmerk van dit geschrift is omstandigheid X~1 een kort verhaal te geven van diekostelyke en zo zeer geachte jodenlym-Gris. achtige stof, bekent onder den naamvan Amber Gris. Tot noch toe is ’erniets uytgevonden dat het zelve overtreftin zoetigheid van reuk. Het is de zee,waar aan het menschdom daar voor ver-schuldt is, hoewel het slechs in een zeerkleine veelheid word opgeworpen, gelykin der daad in ’t algemeen hoe de dingenwaardiger zyn, de natuur ook mindermild is om dezelve voorttebrengen. DeSchryvers verschillen zeer grootelyks inhun gevoelen,rakende deslelfsooripronken voortbrenging, en zelfs komen zy nietover een, welken soort van stof het ei-gcntlyk is. Sommige meenen het te zyneen jodenlymachtige of zwavelachtigezelfstandigheid, andere een soort van aar-de of kley, andere een zee schuym, an-dere een drek en uyrwerpsel van denwalvisch, andere den drek van vogelen.Veel meer andere gevoelens zoude ikknnnen op tellen indien ik niet voorhadkort te zyn. Doch van alle de verschei-dene gevoelens, fchynt my toe, geen eendat zo weinig grond heeft en zoo weinigwaarsehynlykheid, als dit van een onlangsFranfch Schryver ( Jan Baptist Denys ,Conference seconde , dans le 'Journal des Sca-vans de Pan 1672,.) Hy trekt zyne besluy-ten enkel uyt eenige gelykenisindestollèen reuk, en hy staaft, dat de Amber Griseen mengsel is van wajeh en honing , op dezeekusten verzamelt door de byen , het Welkeerft verteert zynde door tle hitte der zon , inde zee valt , en daar een verdere bereyding on-dergaat , en door de geweldige beweging vande baaren , en door de vermenging van deffelfszoutachtige deelen , verandert word in dezekostelyke stoffe. Een ydele en ongegrondegissing, dewelke, behalven dat ze nieuw is,

nooit te vooren gedacht,en onderschraagtdoor de bescherming van een groot Vorst,in alle andere opzichten bevonden zal wor-den al te beuzelachtig, om in het aller-minsten te benadeelen het gevoelen, datdoorgaans aangenomen is , en toegestaanword door deze, die de moeite genomenhebben van deze stof naau vvkeuriger teonderzoeken, en die het bevonden heb-ben te zyn een soort van lymachtigheid ,geteelt in de ingewanden der aarde, of eenonderaardkh vet, gegroeit tot de diktevan een lym, die door de onderaardscheKanaalenafgevoert word in zee,en daareen verder bereiding ondergaat, worden-de door de bymengmg van desielfs zout-achtige deelen,.en door de hitte der zonverandert in Amber Gris. De weinige vol-gende aanmerkingen voornamentlyk byeen verzamelt uytdenaauwkeurigewaar-neemingen der Chineesen , uyt de ver-haalen die ik heb kunnen bekomen vande Japoneesche walvischvangers, en uyreene beschouwing van de provintien enkusten, op welke de Amber Gris gevon-den word, strekken om het zo even ge-melde oude gevoelen te bevestigen in te-genstelling van dat van den Heer De-nys.

1. De Amber Gris word gevonden inverscheide Landschappen, daar geen byenop de zee-kusten zyn, ja in de Landenzelf niet. In tegendeel heest men in vee-le Landschappen menigte van byen, inwelke men op de kusten geen Amber Grisvindt.

2. Verscheide Chineesche en Japanschevislchers, die hun werk maken aan deklippen langs de kusten van China en Ja-pan te zoeken na eetbaare vogel-nestjens,

(zynde nesten van zee-zvvaluwen, wel-ke deze vogels maken van het vleefchvan Holothuria , een zoolt van ,zee-quab)