b In Princip,orat- pro domosua.
16. Ius Canoni -cum TheologiaPractica fiveRe strix .tLib.z.de statu& planctu Ec-cles.art. io.d Lib-S.de locisTheoi. cap. 6 .•e Ad Pragmat.Sanct. tic. decollat.§. Ordi-nat. in fin.f De Jure sacrolib.z.cap.io.num. 190.
17 . Definitioluris Canonici.
g In 4. lentent,dist.i.qufst'i.a«. 1.
h Can. Sanft aRomana.iy.Can.m Ca-nonicis, 6.di st.19. Can. Suntquidam . 6.XXV.qugst. 1.
6 Praenotionum Canonicarum Lib.I. Cap. I.
est ac sacra facere: ) 'aut quod Pontifex Maximus omnia quodammodo farcere posset, ut qui & religionibus Deorum, & summa: reip. prareffet, testeCicerone (b): quae causa fuit cur Augustus, eumque insecuti Principes ,tuendo imperio suo, Tribunitiae potestati, Sc Censura:, Pontificatum ma-ximum senserint adjungendum.
XVI. Denique Canonum Doctrinam THEOLOGDEPRACTICE no-mine non absurde indigitarunt Alvariis Pelagius Theologis & CanonumMagisters c], Melchior Canus [d] & Cosmas Guimerius Prasses Parisien-sis e], aliique: THEOLOGIAM RECTRICEM nuncupat BoetiusEpo[f , quod circa gubernationem regimenque Christianorum versetur; & qusad fidem, ac Dei ipsius, rerumque divinarum cognitionem spectant, ea,quatenus ad salutem necessaria sunt, complectatur, quemadmodum iuoloco demonstrabitur.
XVII. Exhis patet Jus Canonicum definiri breviter posse, Systema le-gum sacrarum. Quod fi quis accuratiorem definitionem requirat, dici po-terit : Jus pofitivum ,. quod ex scripturis divinis , atque ex regulis priscorumPatrum , de rebus ad Dei cultum ac religionem pertinentibus , d "Pontificibus Ec-clesia Catholica: traditum , constitutum , vel approbatum suit , adrefilam fidei,& morum inter Christianos constitutionem.
In hac definitione seu descriptione, { ut eam paucis ad Schola: Dialecti-ca: normam exigamus ) generis loco est Jus Positivum, qua in parte cumCivili Jure videtur convenire Canonicum. Licet enim Jure divino Ecclesia-sties regula: ex parte nitantur, & plerumque Positivi Juris appellatione in-telligatur, quod positum est ab hominibus: aliud tamen est, ut observatDominicus Soto[ g], Deum ipsum per se aliquid instituere; aliud vero ho-minem divinitus afflatum: deinde ea ipsa, qua: Juris divini proprie sunt ,Ecclesia:traditione ac judicio Canonica declarata sunt, atque ab apocry-phis &supposititiis distincta. Denique eum divina: legis autoritate sutfultiPontifices multa prster eam legem sanxerint, certe a majori parte Positivumdici Jus Canonicum potest.
Hujus definitionis reliqua ad hanc scientiam i reliquis distinguendam spe-ctant, & causas Juris Canonici, ac subjectum circa quod versatur, com-plectuntur. Materiam quidem prscipuam ex qua constat , prster sacroscodices, exhibent f {eguU P atrum, qus ad Canones Conciliorum, Decre-ta Pontificum., Sententias Ecclesia: Doctorum fere referuntur . Antoresprimarii Pontifices fuere. Forma deinde in traditione, constitutione, ap-probatione consistit. Qmedam enim sunt in hoc Jure i Pontificibus traditaseu recepta ex veteri quadam traditione, ut scripturae canonica:, opusculaPatrum [h]. Quaedam constituta sunt ä summis Pontificibus, sive in syno-dis unä cum aliis Episcopis, ut Canones Conciliorum, & prisca PontificumDecreta: sive extra Concilia, ut Decreta ipsorum posteriora, & Epistola:Decretales: qucedam comprobata, confirmataque, ut Concilia pleraque, &compilationes, tum Decreti, sive ab Eugenio IIF. sive a Gregorio XIII. ta-cite probati; tum Decretalium a Gregorio IX.Sexti a Lonifacio VIII. C!e-mentinarumä Joanne XXII. De subjecto, rebus scilicet Ecclesiasticis, di-cemus capite proximo: Finem, qui ad fidem ac mores praesertim Ecclesia:recte instituendos pertinet, libro 5. explicabimus.
CAPUT