67

CAPUT XIX.

De T ex tu Hebraica 'veteris Tefiamenti.

I. /QUONIAM Scriptura Sacra variis Linguis composita est, atqu ? l r faum™uid«m\^r edita, quarum maxime nobilessunt,Hebraica, Grsca, &Latina; corruptum 0 m~& Textus aVersionibus, & ipfse inter se Verstones distinguenda? sunt. ninevoimt, sed

Hebraicum veteris Testamenti genuinum Textum integrum incorrup- "^ne intumque ad nos pervenisse non convenit inter omnes ; & qui de illius fide pf a |m 0 V.°dubitant, in diversas abeunt sententias. Alii omnino corruptum esse con- iLlb.z.de locistendunt» & in universum depravatum , qua: sententia est Jacobi de Valentia Tlieolog.c.13.'ehristopolitani Episcopi [a], Mekhioris Cani Episcopi Canariensis [b], & c In Apologeu-Leonis [cj. Sed huic sententia: Catholici plerique omnes adversantur , inquibus Pius II. Papa, JoannesDriedoNovarienfisDoctor[d], SixtusSe- bus Ecclesiastl-nensisDominicanus [e], RobertusBellarminus [f]. Et revera Mahometa* cislib.i.nos autAnabaptistas» qui post Manieha:os hanc opinionem sectatoribus suis eLib.S. BibWinsinuarunt, ea sententia, magis quam Catholicos decet.. fLfo7i.deVer-

II. Alii Textum Hebraicum , licet non omnino corruptum; a Judasis boDeic.i. to.tamen censent este depravatum, odio Christianae Religionis: quo scilicet i. controversiejus mysteriis tenebras offunderent. Ita Alphonsus Salmeron Societatis ,r- voluntJesu Presbyter [g], Jacobus Gordonus ejusdem Societatis [ h ], aliique a t Jds.prav*t*m\nonnulli ex recentioribus Theologis; inter quos Joannes etiam Morinus ^[nEvang.hist.Blesensis, Oratorii Presbyter [i], eique adstipulati deinde Guido Micha- ptolog.;.eile Jay [1], & AbrahamusEcchellensis [m]. SedMorinoquidemcou'I»Coimoverf.i.tradixit Simeon de Muis, Lingua sancta: Professor Regius [n]. Jaii ve-

ro & Abraham! Ecchellensis scriptis refellendis egregie operam- dedit Cl. ] xx . interpre-vir, Collega quondam noster, Valerianus de Flavigny Doctor ac socius tum,&paflim,Sorbonicus Regiorum Profestorum Decanus[ o 1 repugnante acriter Capel- ‘ n suis exercit.lano ex eadem Sorbona. Bibin* &

III. Alii deinde sunt qui velint Textum Hebraeum , non data qui-■ Jin praefar. ad

dem opera, sed temporum injuria, & Rabbinorum atque Amanuensium magna Bibliaimperitia aut oscitantia, vitii quid contraxisse , maxime in apponendis Parisiensis. _punctis, qua vocalium loco sunt apud Hebraeos, & in iis literis , qua ali m l nluisepist 'quam interfefigura: sirnilimdinem, aut etiam soni cognationem habent, »jiUmsailer-exscribendis; unde fit ut nullibi facilius quim in lingua Hebraica errores tionibtis&cenf.'accidere possint. Etenim unius sive litera, sive puncti mutatione, quan - 0 Infuisadver-tumvis levissima, in diversissimos sensus eadem voces detorquentur . faseoscpillol..Exemplo sit illud Psalmi 21 . quodin vulgata verlione sic legitur, foderunt \' U m Hebraicummatius meat & pedes meos , cujus si primum vocabulum Hebraicä, ut de- p erinemiamaut;buit, scribatur VD Caru , efficit foderunt ; si ut est hodie in Hebreeo sic et- imperitiam ali,formetur ,r i>0 Cari, erit, (icut leo. Puncta autem vocaliainitio nulla erant:, ‘l" atenus v,t,a ~sed quinto demum post Christum saeculo, paulo post S. Hieronymi tem- '

pora, a Maforetisleu JudafisDoctoribusTiberiade ( qua: est urbs Palaesti-na:) inventa esse notum est; idque ut constaret deinceps, de eujusque voca-buli lectione, qua: antea» deficientibus vocalibus, incerta videri poterat ,praesertim lingua: sancta: minus peritis.. Ha:c itaque sententia de Textu He-braico nonnullis in locis ex ignorantia scribentium corrupto »maxime rece-pta est;, eamque post Hebrjeorum Doctorum primores tuentur ex recentio-

E 2 ribus.