94 BiMiothec.tTmverf.CAP. VT

riorisseculiabundi satis probant. Atque hsec causa est , quod horum scripta,rum nuiium, si quem addere potui meae Bibliothecas, rejecerim, adjumentumclaritudinis (mutuo verba ex Clavi Bibliothecas Bongarsianae, quae & ipsa ultra§00. numerat MSS.) haud exiguum i Bibliothecae Bongartianse; conferuntduo,Librorum quor undam raritas & antiquitas,. E Theologicis pra-cipue eorum,qui in ipßPapatu ante plusculaficula adverßts Papisti-cam idelomaniam, Tyrannica Hterarchiamßuxurkm abominanda,fcriptifunt. Quorum jam diu,omni nifii memoriam deletum ibuntantiqua veritatis hostes. Alterum addojantiquas & a'primo typogra«phia avo .optimi commatis authorum editiones, däoftißimis dehincvirissub incudem fapim reduäas , & lucubrationibus elucidatis-mbus non solum auctas , fida clarißmis Typographie nitidißimistypis emendat fiime elaboratas, & eo majori negotio, fimtu eß ßn~gulari amicorum opera compar at as,nec alij s aurumstudiofiks, quamBongarfio ajjervatas. Vcriusque rationem, pro virili, in Bibliothecas no.strae privatae instructfione habuimus. Illius tamen potiorem , in quo & hocobservavimus, querelas . Apologias , palinodias, revocationes,retractatio,nes reorum ; aSlorum vero,Theologorum cumprimis, condemnationes, ad sta-tum superiorum secutorum Ecclesiasticum penitius cognoscendum multumconferre, Paliondia Berengarij causam Pontificiam,de transubstantione ditpo-tiüs.quäm juvat, adeo est causa & cruda Mulleoli nostri Regiflrumquerela^veadluoostendit,& multa ei,in grassante tumPapatu.dispIicuisse, & rerumRomatum.or.dines cumprimis Mendicantes , vel leviter offensos, iras convitia , laqueosignes spumisse & spirasle. Prodierunt una fasciculo articuli,superioribus ali.quot feculis , Parisijs & Romae damnati, & revocati i ex quibus alij palam fa.ciunt Eristicam Scholasticorum Theologiam viam ad impias, & absurdas stra.visse iu,a\cuoKofiot4 ; alij luculenter docent,quam ct/as^ia, wji eivJoÄjc^ inretractatione effrons fuerit & temeraria; alij denique stricturas habent Qrtho.doxiae haud obscuras,malitiosi tamen ab adversarijs vel propositas, vel exposi-tas, id quod in vviclefi msii &c. aliorumque damnatis articulis "tumadverti-.mos, Reformatorum vero monumenta religiosi custodivi , norTea tantum,quae prodierunt multis tomis conjunctim!,sed quae separatis opusculis divisim.Quo enim longiüsä Reformatione abierimus, eo etiam difficilius documento,rum illorum copiam impetrabimus. Et tamen carere ijs aegrius poterit , sinedamno Bibliotheca, quäm priorum seculorum multis authoribus. Multumenim nosträ, causas,modum, successum Reformationis nosle, refert; quod quia«Sll aliunde,quam ab ijs, qui rebus & interierunt & praefuerunt , obtineri po-