PROLEGOMEN V.

ratione, quidqttam commune vel affine habet. Tandem eam Hebraici carminis, Poeticiqu eftyli defcnptionem tradit,efle orationem elegantem, dulcem, compendiofam, & quodam velut' libratam pondere. Sed hac tam ampla Poematis uliirpatione, qui non univtrfus propSBibliorum Hebraicorum codex confcriptus carmine debet cenleri ?

Si quid iaicur eruderari poffit ex antiquiflimis Hebraicae poeleos ruinis , fidem habeopra: omnibus admirabili PatriAthanafio Kirchero, quihbro II. Mufiirgiaeuniverialis, cap. 5.DeMufica Davidis, §. f. De diverfis metris» quibus Pfalmi confcripti fiint, cum praefatus elfet,Da-videm Lyricum, Tragicum, Comicum. Satyricum, Heroicum, Dramaticum, Epithalamicum,Elegiacumque Poetam fe exhibere in omnibus, iuxta exigentiam materiarum, hsc jubiungit.Diro igitur, non effe exiflinundum, Hexametros trimetros, & Sapphicos Hebraorum verfus, effe eiufdemgeneris cum carminibus Poetarum noflratium, eademque pedum qualitate, quantitate , ac dijpofitioneconflare ; feddiverfam ejfe diflofitionem , fitum , & ordinem pedum. Quia pervetufla illa HebraorumPoefisfape inter Dactylos, & Spondaos, alios quoque pedes recipit , variato interdum etiam ordine (edium,in quibus apud nos collocari [olent pedes. Quin X>. Hieronymus huic noflra fent entia multum favet , dumPrafatione in lob fic ait , de Hebraicis verflbus loquens: Propter linguae idioma crebro recipiunt & ali-os pedes, non ear undem fyllabarum, fed eorundem temporum. Interdum quoque rhytii-*mus ipfe dulcis & tinnulus fertur numeris lege iolutis : quod Poetisf'olis mnotefcerepotefti

Ad rem igitur dico, Hebraos interponere [olere, contra noflrorum Poetarum conflietudinem ,flu-is carminibus Rhythmos quofdam mufitatos , quosfimplex Lector intelligere nonpoteft , fed folum metricaartis peritiflimus. Sane nec apud nos fingula Rhythmorum genera eundem [yliabarum numerum, aceof-demfines carminum retinent , ut in Panglofsia Mufurgica oftendemust Nec profecto abfque ratione ufur -pant Hebraei hoc poefeosgenus utpote quod mirum in modum polleat ad excitandos in hominum animis om-nis generis affectus , ut fatis conflat ex t[almis Davidis. Hic enim fuis Poematibus admirandos prorfusacpene incredibiles affelluspeperit.

Pro coronide fit,quod fugere non poteft eruditiflimum quemque, reperiri in DavidisPfalmis epitomen totius artis Poeticae: fcilicet verse Poeleos modum,Tropos, Schemata, Me-taphoras , Hyperboles, Allufiones, Profopopceias, Apofiopefes * Apoltrophas , Epiphone-mata, aliaque live di£!ionis, five fententiarum ornamenta quam plurima , poematumquepropria: pr^fertim vero quae ad dicionem pertinent, & fine rhythmo , ac fine metro vix benefmnt.Cum igitur in Davidis Pfalmis tam bene,tam appofite, tam exa&e fiant, dicendum , PfaLmosipfos efle vera carmina: neque folum vera, fed & elegantiffima^

PROLEGOMENON V.

De Latina vulgata P(almorum editione 3 qua utitur Ecclejta^

Athan. Kir-cherus do-cet.

jpfalterio Latino D. Hieronymus, quem Deus Ecclefias fuae in exponendis facris Scripturis 5 Hierony*Do&orem maximum providere dignatus efl,lludium finim, quod mirere * quartum na- mus Sal-vavit, mos vertic

Primum, rogante Sophronio , tranftulit integrum ex Hebraico in Latinum : cuius j ocHcbrai-fcriptionis occafionem , ac modum, ex Epiftola iplius CXXXIV. fic habeto. Quia nuper cum co m Lati-H ebrao diflputans quadampro Domino Salvatore de Pfalmis teftimoniaprotuhfti j volenfque te illudere, per num,flermonespeneflmgulos , afferebat non ita haberi in Hebraeo, ut tu de Septuaginta interpretibus opponebas : "

ftudioftflime pofiulafli j ut pofl Aquilam, & Symmachum, & Theodotionem, novam editionem Latmoflermone transferrem. Aiebas enim , te magis interpretum varietate turbari , & amorem tuum , quo la-beris , vel translatione, vcliudicio meo effe contentum. Vndeimpulfus a te, cui & quae poffum debeo, &qu& nonpoffum,rurfum me obtrectatorum latratibus tradidi , maluique te vires potius meas , quam volun-tatem m amicitia requirere. Certe confidenter dicam, & multos huius operis tefles citabo, me nihiliuntaxat [ententia de Hebraica veritate mutafle, Sicubi ergo editio mea aveter ibus difcreparit , inter-roga quemlibet Hebrmum. & liquido pervidebis , me ab cernulis fruftra lacerari , qui malunt contemne-re videri pr ce clara , quam difeere. Pervcrflffimi homines! Namcumfemper novas expetant voluptates ,

&gula eorum vicina mana non fufficiant, cur injolo ftudio Scripturarum , veteri fapore contenti funt ?

Nec hoc dico, quo pradec effores meos mordeam, aut quidquam his arbitrer detrahendum: quorum trans la-*tionem diltgentiffime emendatam , oltm meat lingua hominibus dederim &c. Haec Hieronymus de luaPfalmorum, iuxta Hebraicam veritatem, translatione.-

Alter S, Hieronymi labor fuit, convertere Pfalmos e Gr* coi n Latinum, ex pura editi- II exGraecaone Septuaginta interpretum, ut ea habebatur in Hexaplis Origenis , quemadmodum ipfe LXX, in-feribitin EpiftolaCXXXV. ad Suniam & Fretellam, hifce verbis: Quaritis a me rem magni t ^ r P retumoperis , & maioris invidia ; in quaferibentis non ingenium ,fed eruditio comprobetur 5 ut dum ipft cupio deceteris iudicare, iudicandum me omnibus prabeam : &in opere Pfalterij, iuxta diflinctionem fchedulAveflra,ubicumque inter Latinos Gracosque contentio efl , quid magis Hebrais conveniat, figmficem. Jn quobreviter illud admoneo , utfciatis aliam effe editionem , quam Origenes , & Cafarienfis Lufebius, omnefqueGracia trablatores xoiv>jv, id efl, Communem appellant , atque vulgatam , & dplerifque nunc Axki&vqs ducitur: aliam Septuaginta interpretum, qua inktioi&xoT? codicibus reperitur, & d nobis in Latinum fer-tnonem fideliter verfa efl , & Hierofolyma atque in Orientis ecclefiis decantatur , fuper qua re & fanbtusfilius meus Avitus fap e qua fler at. £t quia feoccaflo fratris nofln firmi presbyteri dedit, qui mihi epi-

, ftolam