3

,k

nAiP'

es,

PSALMVS VIII. r$

hftBk mmmitbm tm& * & miverjis volatilibuscah, adduxit ea ad Adam , ut videret , quid vccd~ret ea. Fuit haec fubje&io pleniffima antepeccatum, ut adeo ad nutum omnia regeretanimalia : nunc aliqua refiftunt in poenam ipeccati. Sunt tamen hodieque animalia,qu*fiibijciuntur homini fecundum totum genusfuum: ex his nominat oves & boves , inrelli**gens etiam cateras animantes cicures, man-luetas , ac domefticas fecundum naturamfiam, Alia Innt, quae nonfubijciuntur am-plius lecunddmtotum geniis ftrom: quorumalia vagantur in campis & filvis, ut apri, cer-vi, caprea ; hinc addidit pecora campi ; alia re-migant per aera, nempe volucres Citii , alia tra-hant aquora, fcilicet pifces maris , Hinc dici-tur ieq. verf.

IX. Volucres i° c£eli,& pilees maris,qui perambulant femitas ma-ris.

Caiiini pro io. Volucres Otii dixit, proVoInCfes aeris:

Acre, Cadum enim f*pe ponitur pro Aere, qui caeliinftar*capiti noftro circumfuius eft. Dum/fi-fces maris nominat, nort negat etiam pileesfluminum & lacuum fubje£tos efle homini,fed per mare Vaftiffimum omnes alias intel-ligit aquas pifculentas,quarum exercitus na-tantes nomini donavit; immO quidquid inijs vinitat , five pilees, five monftra,five quidaliud, ex textu Hebraico & Grasco. HebraeaLatine Felix ita reddidit: Volucres cah , & pi-fces maris : pertranfeuntia femitas maris. Clariasadhuc M. Ant. Flaminius: Volucres cah, & pi-fces maris, & quidquid perambulat femit as maris.Septuagihta Graece fic: nx, rnrma, rS xgavS,fyqrxt; }%Qvccf rfc OaAatircrtif, t oi h&ntQtvbfazva,rfGxs Rimemur tamen altius

fyntaXih Hebraicam.

fiokr,n mu, Difficultatem facit Participium Hober Sin-

lingularis gularis numeri, quod equidem torfit Felicem

Participia, p raten f em

in Annotationibus, qui vertit inPlurali numero; Pertranfeuntia femitas maris ,

iDcru UiUia* »rrr

cum ut congruentiorem lervafet lenium *tum nedilTona videretur oratio. Verum livein numero Pltirali vertatur, uti fecit S. Hie-ronymus ; Qui( nimirum Pilees) tranfeuntfemitas Ponti : live in numero Singulari, ut fe-cit P agninus ; Tr dnfeuntem femitas marium :commodum titrovis modo lenium habemus,Nam primo quamquam vertatur in numeroSingulari, tamen ad Pifces , quod niimeromultitudinis Pfalmifta poluit, referri pote!?*non obftartte difeordia Numeri, qu», tefte

Hebraea fyn-Figueiro, lolemnis eft Hebraeis &cohfueta*

taxis * tam in Nominibus & Parricipijs, quam inVerbis. Dicat igitur, pace noftrl, SyntaxisHebrxa, Deum ftibjecilTe lub pedibus homi-nis Pifces maris tranfeuntem vias marium. Quiatamen auribus Latinis inlolentior ea fuit, re-&e D. Hieronymus, & Interpres rioftrae Viil-gat*, numero multitudinis dixerunt; Oui(referendo ad Pifces) tranfeunt femitas Ponti,feu maris. In genere Neutro LXX. tranftule-funt, mx. JlocffifKvofjtfvoi jfQiSs §aKoc<r<rwv , Ut fi-gnificarent animantia, quacunque deguntymarb

Ad altefam expiiCahdi rationem veniaJnus, qu* Singulari numero Participij Ho~ber hominem relpicit, cujus pedibus fubjecit ^tcftad*Dens oves,boves,pecora campi, volucres, hominempifces. Nempe animalium terreftrium nui- quoque*luhi eft, quod vel ebnfiietudine * vel arte* ii\poteftatem usumque hominis conterraneinon venerit, magno & aperto argumentoimperij quondam a Deo traditi, fed a prava-ricatione legis divirta intercepti. Feris, qu£nafcuntur in filvis, & abfqne opera humananutriuntur, homo dominatur aftutia liia; va-rijs inftrumentis venatorijs, & aliis machi-namentis eas capiendo* Neque Ibmrn terre-firibus animalibus dominatur homo,animal& ipfe terreftre, fed etiam volucribus caeli *quas capit laqueis, pedicis, foveis, caveis,re- quitibus, vifcata virga. Supereft docere, qua ra- veftus ha-tione pifces, qui in prohindiffimo pelago vi- bet fub ] e *vtmt, & ipfilubjefti (inf pedibus atque impe.no hominis, r acta eft poteftas homini ria- K ’vigio pervolandi maria: Unde nunc in Ocea-ni fluido, coque fpatiafifllmo campb, 6c itee,agitur, & certa viarum ratio conftat, tit, li-cet ibi nullum poffit imprimi veftigium »adeo tamen evadat navigatio conducibilis *ut deducat homines, quemadmodum dici-tur Pialmo 105. verf jo. in portum voluntatiseorum. Pofteaquam ars invaluit nautica; fre-ta omnia calcare non timuit homo: pifcesedibus fiiis fiippofitos ex carina profpexit*amosdemifit, & libertatis fbae fecuros exelemento patrio protraxit, Agnofcislatifli-mura hominis imperium , quod non anhmantes cicures in ajdibus, non fer* in filvis,non aves in aere, non pifces in f*visflu&i-bus effugere poliunt, cum navigio peram-bulet & iple femitas maris. Ad hominemigitur hoc Participium Hober referas licet,utcujus navigantis pedibus ipfi etiam pifcesfubje&i fiint a Deo, quo poffit eos in ufiimfiium capere, At tunc, cum Hober polfitefldcujufvis casus, ita conne&erem: Oves & bo -Ves,volucres calix & pifces maris fubjecifii fub pedi-bus ejus , perambulantis femitas maris , hoc eft*fub pedibus hominis , qui & ipfe navigioperambulat femitas maris.

Domine Dominus tx nofter* Xquam admirabile eft nomentuum in uni ver la terra!

ii. Feftivum ellAngeliciDo£lorisacroa- Ffalmus it*hia , Vocantis hunc Pfalmum circularem , cularis. 6qu6d eundem Verfum habeat in principio*

& in fine. Quin ob hanc ipfam cauflam ap-pellat eum perfette circularem ; nam quidam*ait, femicirculares limt, quia non repetutitrorum Verfum, fed aliquam tantum partem,ficutPfalmUs CII. & CIII, quorum ttterqueincipit, & finitur hoc hemiftiebio * Benedicanima mea Domino.

Adftipulatur Euthymius % Thom®, Lati-no Gruetis, fimulqut rationem hujus wko-fcAootwt proponit. Quoniam hic Pfalmus (in-quit) C hrifll pradicit mjfterium , qui de calo de~fcenditp & turfus in catum ad paternam gloriam

K z . afeen -