I

Verf III.

Vana, id eft,

mendacia

loquuntur

omnibus

hominibus.

Dolofis coreft duplex;unum

\

in Ore,alte-rum in Pe-dore,

Scripturae

confueta

phrafis,

PS ALMVS XI.

Varia 4 locuti funt unufquitque ad proximum fiium:labia s dolofa,in corde 6 &corde locuti funt.

4. Signa, per quae cognofcas, defecifiefandum, & diminutas efie veritates interhomines, ponuntur duo , Vanitas & Do-'lofitas, Vana,inquit Propheta, locuti funt unuf-quifque, non qualiacunque, fed, ut Chal-daeus & Pagninus maluerunt efferre ,mendacialo cuti iunt nnufquifque proximo fuo. Vana,inquit Caftiodorus, falft fignificat, juxta iUud,quodfuperius dixit s Diminuta funt veritates &c.Alius igitur alium fallere findet, & men-dacijs circumvenire : nec aliessos tantumdecipiebant, fed familiares etiam & do-mefticos, Proximum eftiin non loco , fedfamiliaritate atque amicitia , aut alio coa-jundionis vinculo propinquum Euthymiusintelligit: quamquam S. Auguftinus; Troxi-mum, inquit, omnem hominem oportetintelligi,quia nemo eft , cum quo fit operandum malum.'Btdiledio proximi malum non operatur , Rom.1$. verf io* Atque hic idem ApoftolusEphef 4. verf zf. Loquimini, ait ,veritatemnnufquifque cum proximo fuo , ut adeo neminifas fit alium mendacio circumfcribere; hincilla mihi melior videtur explanatio , quacompleditur omnes homines, five dome-fiicos, five externos, notos & ignotos &c.Omnibus imponebant.

5. Alterum emortui fanditatis fignumhabes labia dolofa, Sandus Hieronymus exHebrao nominat labium fuhdolum: Chaldaus,Iufiinianus, Pagninus labia blanditiarum,opxeisfide blandiuntur, dum oftendunt fe ama-re, & oderunt5 gratulari felicitatem, &exterminant ex hominum communitate;condolere in adverfis, & latantur infortu-niis. Quid multis ? labia dolofa, fubaudien-dum, illis funt, ad decipiendum inftrudiftfima; propterea, quod vates adutum fub-didit; in corde & corde locuti funt. Quae ge-minatio fignificat cor illis eite duplex, aliudin ore, aliud in pedore. Ut autem hancloquendi formulam intelligas, praemonerevolui > quoties fere Scriptura Dolofos vultexpingere, duplicia eorum corda demon-ftrare: quando vero bonos ac fimplices com-mendat , unum cor eis efie teftatur. Hincquam luculento cum elogio didum eftAdor, 4, verf 5 z. Multitudinis autem creden-tium erat cor unum, & anima una . VicifTimquanta' cum interminatione dicit Ecclefia-fiicus cap« z. verf 14, Va duplici corde , & la-bijs fceleftis,

6* In corde & corde , atque adeo duplicicorde locuti funt , quos Pfaltes nofter accu-ratiore penicillo deferibit Pfalmo 27. v. 5.Qui loquuntur pacem cum proximo fuo , malaautem in cordibus eorum: & Pfalmo 61. v,/.Ore fuo benedicebant, 4 $ corde fuo maledicebant.Ieremias, cap.c?. v. g. Inore fuo pacem cuma -

135

mico fuo loquitur ; & occulte ponit ei infidias. Illiigitur aretalogi, vel Sinones, qui iollemneIlium tenent, ut cum Salluftio de bell. Ca-tilin. lo quar, aliud in pedore , aliud promptumin lingua habere,non fincere, candideque, fedfide ac fimulate funt locuti , aliud animovolventes, aliud lingua venditantes, ut jurecor illis duplex efie videatur; unum fubdo-lofo pedore latitans, perverfiim, hoftile, fel-leum; alterum verborum lenociniis effi-dum, quafi redum, & melleum. Elegan-ter profedo S. loannes Climacus Graduquarto Scalae paradifi fcripfit, c 7rovnpoc Jvoig)v, dlfiso to (^onvopuvov, kcx) xfko to xgV7rJoyi,s-vov, hoc eft, Malus quodammodo duo eft’, aliud ,quod videtur ; aliud,quod eft , nec apparet , Ejufce-modi furfuris homo appellatur a S. IacoboApoftolo, cap. I. v, 8. e ivrg duplici

vir animo, qui alterum oftendat verbis, alte-rum intus recondat.

Memorafte juvat, qudd libro primo Para-lipomenon, cap. iz. v, 3$. laudentur a fi-delitate pofteri Zabulonis hunc in modum:Porro de Zabulon qui egrediebantur ad pralium,& (labant in acie inftrudi armis bellicis, quin-quaginta milUa venerunt in auxilium non in cor-de duplici. Hebraice legimus; Non cordecorde. Sed quare hoc de tribu Zabulon po-tius , quam dealijs dicitur i Fortafte ( in-quit nofter Mariana) major de illis fufpicioruerat. Eundem in modum Anguftinusexpofiiit illud Pfalmi quarti, cum alia ta-men" interptmdione, quam nos : Qua di -citis, in cordibus veftris. Subauditur , inquit, Di-cite : ut fit plena fententia ; Qua; dicitis, in cor-dibus veftris dicite : id eft, Nolite ejfepopulus,de quo didum efti Labijs me honorant, corautem eorum longe eft a me. Hac Augnfti-nus Enarrat. inPfalmum IV.

Dilperdat 7 Dominus univer-fa labia dolola, & linguammagniloquam.

7. Di(p er dat Dominus univerfa labia dolofa&c, Ut heee verba in oculos noftros incur-runt, imprecationem continent: de qua, &de plurimis alijs fic habeto. Imprecatio-nes Scriptura ficaccipi poliunt, ut Impera-tivus pro Futuro, quo res illa pradicuntur,fumatur ; vel etiam ut fumatur propriepro Imperativo optantis non malum proxi-mi, fed corredionem, & divina juftitiamanifeftarionem. Plus infra in Annota-tione 11 . Primum igitur Imperativus, Di-(perdat, pro Futuro, Dijperdet, i ntelligipo-teft, ut in Hebraico revera Futuri tempo-ris verbum legere eft. Praijt verbis, quodvolumus, D. Hieronymus: Numquid ma-ledicendo dicit ? Non: quia non eft mos fandorummaledicere , fed pronunciando quod futurum eft ,dixit,non optando, fed prophetando s Dein ut fu-matur etiam proprie pro Imperativo, con-ftdera (inquit Gafliodorus) pietatem dicen-tis, quUnon hominibus, fed ipjis vitijs impreca-O m.

Sententia

Climaci.

Laus Zabil-lonitarum.

/

Ifaia 19»V*I2*

IV.

Imprecatio,feu potiusPixdidip,