no

PSALMVS XI.

Quis fepte-pliciter pro-betur»

Matth j.

Quis ambulet in cir-

cuitu.

Matth. 15 'v ( 1 1 . II.

Duo genera

bonorum

hominum.

Latina lin-gua cumImperioRomano-rum prolata

VIII. S. Avgvst ini , Enarratione in Pfal-nium XI, Purgatum feptuplum, per TimoremDei, per Pietatem» per Scientiam, per For-titudinem, perConfilium, per Intelle&um,per Sapientiam, Nam leptem funt etiambeatitudinis gradus, quos in eodem fermone,quemhabuitin monte Dominus, exequiturnara Matthaeum : Beati pauperes (piritu,beati mites, beati lugentes, beati,qui efuri-nnt & fitiunt juftitiam, beati mifericordes,beati mundo corde, beati pacifici* Namo&ava, ubi di£tum eft; Beati, qui perfecutto-nem patiuntur propter juftitiam, ipfiim ignemfignificat, quo feptempliciter probatur ar-gentum.

XI. S. Avgvstini, Loc. cit. In circuituimpij ambulant ,id eft, in temporalium rerumcupiditate, quae feptem dierum repetitocircumitu, tanquam rota volvitur , & ideonon perveniunt ino&avum, id eft, in aeter-num, pro quo ifte Pfalmus titulatus eft.

S. HiERoNVMr» Comment. In circuituimpij ambulant. Cumtranftuleritnosdepra:-(enti ficculo in futurum , tunc impij forisambulabunt, nec poterunt intrare cum fan-ftis, quos tu fecundum magnitudinem tuam,tua /bllicitudine,confervafti. In circuitu im-pij ambulant , quia in aeternam vitam non per-venient, & cum ele&i recepti fuerint, extrajanuam clamabunt: Domine, Domine,aperi no-bis. In circuitu erunt, & dicetur eis : Nefciovos.

Confpirat cum hac fan&iftimi Do&orisexpolitione translatio, quam ad Hebraicamveritatem elaboravit, Se fic habet: In circuitu(circa januam calorum) impij ambulabunt ,cum exaltati fuerint vihfsimi ( ut ilii quidemexiftimant) filiorum hominum ♦

ANNOTATIONES AD

PSALMVM XI.

!♦ Ad Verfi II. Defecit fanllus,Hebr. chafid.Et rurfiis, Defecerunt fideles , Hebr. emunim.Ut querela Propheta regij berie intelligatur,{ciendum, dud efte genera hominum bono-rum : alij ultro benefaciunt, Se in quos mi-nimi debent, fiint officiofiac benigni. TalesVocantur ab Hebrais chafidim , hoc eft, mife-ricordes, benigni, benefici, liberales. Alijfunt, q'u quod debent alteri, aut qu® promi-ierunt fefa&uros, pracftant integre, finterd,line fraude ac dolo, Ifti vocantur Hebraiceemunim , veri, veraces, fideles. Hoc verlu que-ritur David, defecifte chafid, mifericordem&c. & defecifte emunim, fideles : utrumquegenus hominum bonornm, nec fidem, necpietatem in reliquis reperiri,

II. Ad Verfum. III. Labia dolofa , in corde &corde locuti funt ♦ Romani linguam fuam cumimperio in provincias armis fiiba£tas intro-ducebant. Teftis prater alias Africa, cui lin-gua Latina, praecipue in civitatibus, in ver-naculam propemodum abijt, ut ex multisS. Auguftini locis liquet: fed ut imperiumpaulatim defecit, fic & lingua labentibus an-

nis i primava finceritate degeneravit; ut tef-

ftantur cum alia, tum Ojjum , ofsi, pro Os, ofsis ; . ^ ,

& floriet, pro florebit ; & Dolus, pro Dolor . uir, ° *'

De quo elegans extat locus apud S. Augufti-

num Tra&. 7,in Evangelium S. Ioannis, fu-

per illa verba Chrifti de Nathanaele; in quo

dolus non eft ,

Quidfibi vult -, In quo dolus non eft ? quaeritS. Auguftinus. Aliquanto intentius quaramus:apparebit modo in nomine Domini ♦ Dolum dicitDominus, & omnis, qui verba latina intelligitifcit, quia dolus eft, cum aliud agitur, & aliud fin-gitur* Intendat Charitas veftra, non Dolus Do - £ 0 j as p roloreft*. propter ea dico, quia multi fratres impe- Dolor Afrii»ritiores Latinitatis loquuntur fic, ut dicant ; Do-Ita illum torquet, pro eo, quod e fi Dolor. Dolusfraus eft, fimulatio eft, quando aliquis aliquid mcorde tegit , & aliud loquitur ♦ Dolus eft, & tan-quam duo corda habet : unum quafi finum cor-dis habet, ubi videt veritatem ,• & alterumfinum, ubi concipit mendacium. Et ut no-veritis hunc ejfe dolum , ditium eft in Pfalmis:

Labia dolofa. Quid eft, Labia dolofa / Sequi-tur : In corde St corde locuti funt mala , Quideft i In corde & corde, nifi duplici corde ?

IIL Ad Verf.IV. Differdat, Hebr. excidat,vel amputet Dominus univerfa labia dclofa 9Hebr .blandiloqua, adulatoria. Quantum igi-tur crimen blandiloquentia,qu® lingua me-retur abfciftionem, cum periaris foleret lo*lum aeu perforari ?

Quoniam vero in Pfalmis frequenter oc~currunt tales modi loquendi, qualis & hiceft, qui pra fe ferant diras, & imprecationes, ^dfen-opera pretium erit legere epilogum Theo- tiendura*doreti in commentario adPfalmum XXXI Vicujus fumraa hsc eft. Primum, Davidem le-gis ftatum, & non Evangelicum vivendimodum attingere : in Lege di&um efte: Di-liges proximum tuum , & odio habebis inimicumtuum, Matth, f. v, 45. Chriftum in Evange-lio perferam docere virtutem, ver fu mox fe~quente; Diligite inimicos veftros. Deinde Da-videm non maledicentem atque lmprecan-tem hac talia dicere, fed per vaticinium eapradicere, qua futura funt. Et fecundumEvangelii legem olim ferendam, fan£tifti-mum Pfaltetn noli ulcifci fohtum afficientesilJum injuria, exemplo efte verba Pfalmi fe-ptimi? Si reddidi retribuentibus mihi mala , deci-dam merito ab inimicis meis inanis &c. Neque fo-lum hoc dixifte, fed St reapfe praftitifte, utex hiftoria Regum manifeftum eft. Addo,quod Rabbi David dicit, pofte hoc loco Fu-turum legi; Differ det, feu excidet Dominuslabia dolofa: per modum igitur prsdi&ionis.

Ex his patet, imprecationes in Scripturis/acris accipi debere duobus modis. I. utlm- Primus ex-perativus pro Futuro ufurpetur; & verba illa plicandi mo*non fint optantis, fed fatura pradicentis. Ita dus,docet S, Hieronymus ad hunc Pfalmi loeum,

& S. Auguftinus cum alibi frequenter, tumin illud Pfalmi 78 , v. 6 . Effunde iram tuam ingemes, qua te non noverunt, &in regna, qua no-men tuum non invocaverunt. S. Anacletus Papa& Martyr epift. *. quod dicitur Pfalmotfg»

v. 24,

l