t£Ao? ,perfectio.

Verf. I*

ExpTieatuthic Verf,

ic Ecclefiamilitante,

ae trium-phante.

PSALMVS xrv.

quidem, ut Flaminias, &alij communiter in-tellexerunt.

Porr6 S. Paulus Apoftolus hunc locum al-legar, & ex eo, ut neceftitatem gratiae Chriftimamfeftam faciat, contendit probare, om-nes homines elle in ftatu peccati, & inutilesad opera facienda, cjuae Deo placeant, nifiprius per Dei gratiam, & redemptionem,quae eft in Chrifto JESU, reconcilientur, &

juftificentur, Illud autem, Non eft: qui faciatbonum, non eft ufque ad unum , non fignificat,neminem elle, qui faciat aliquod opus bo-num morale; fed neminem elle, quijuflivivat, /ervando totam legem moralem. Vi-de Bellarminum lib.y. de gratia & li-bero arbitrio, cap. i o. adargum. $.

argvmentvm

PSALMI XIV.

I NJlruBio circa mores , quibus Fideles ornati jint , necejje ejl 3 utfint1 veri Ecclejia militantis fili) , tandemque at emo triumphantis Ec~clejia regno potiantur .

Ffelmus David.

S* Auguftinus legit: Pfalmus ipfi David, nimirum a Deo inlpiratus, revelatus, Scdidams.Graeci codices habent, «c to tIaoc ifahuog T w In finem &c. Euthymio telle, in finem

ideo in/cribitur hic r/almus, qu.a perfedillime& confummatillime defcribit, qualem elleoporteat virum virtute praeditum, Graeca enim didio rthog non tantum finem, fed etiamperfedionem fignificat.

PSALMVS XIV.

Domine, quis habitabit * in tabernaculo tuo ? aut quis re-quiefeet in monte laudo tuo ?

I^C Andillimus Propheta David rerum o-Omnium oprimam maximimque /cien-di cupidus, Deum tanquam magiftrumfimm interrogar hoc primo Ver/u; Domme ,quis habitabit in ilJo tabernaculo tuo, in quo eftArca foederis ? aut quis requiefeet in monte fan-flo tuo Sionis, in quo eft Tabernaculumtuum ? Qualis elle debet, qui vulr in mon-tem Sion ad Tabernaculum a/cendere, ibi -que coram Domino Deofuo dign£ canquamunus de populo ipfius apparere ? Hac, utvides, explanatio folam relpicic Ecdefiammilitantem, Veteris & Novi Teftamenti.Eft alrera , quas /olam refpicir Ecclefiamtriumphantem in calis, hunc ad modum.Negari non poteft, cadeftem illam Beato-rum /edem, in litteris /acris Tabernaculum/aepiulcule nominari. Ad hac mons ille Sionfanttus locum cadeftem, illuftrein, /jplendi-dum, luce undique corulcum fignificat, dequo Apoftolus airHebr. ia.v.22. Appropin i-quaftisad montem Sion, civitatem Dei viventis,Ierufalem cale flem. Qua r it ergo David: Domi'ne, quis habitabit in tabernaculo tuo, in calo,quod extenfum eft inftar rabernaculi ? T.X-tendifti calum ficut pellem, Hebraice, ficutcor-tinam, Pial.io;. v. z. Sed utraque didio proTabernaculo fumitur ob formam rotun-dam, qua terras obtegit. Pergit exquirere;

Aut quis requiefeet in monte fanffo tuo ? quis ha-bitabit & morabitur una tecum in caelo tuoempyreo, quod propter altitudinem mons,&quia tu illud incolis, mons [anctus nuncu-patur, llt fit adeo verbis ali, s ejufdem fen-tenti* propofuio, P/altae noftro in primisfamiliaris, qua Deum interrogat , quibusmoribus inftruduse/Te debeat is, qui admit-tendus eft ad tam fandam & excellam habi-tationem,ut commoretur cum Deo in mon-te & in tabernaculo ejus, quod eft cadum.

S. Joannes Chry/bftomus TabernaculumEcclefiam milirantem, Montem vero Eccle-fiam triumphantem inti rpreratur. Quaefententia confideranti verborum proprieta-tem non poteft non arridere: Tabernaculaenim, inquit S. Ifidorus lib. i /. Originum/euEtymologiarum, cap. i o. tentoria funtmilitum, quibus in itinere folis ardores,tem-peftare/que imbrium, frigorifque injurias vi-tant. Adde quod familiam ducit,verbum He-braicum mi-iagur fignificarejOtfa peregrinabitur , atque ita verrifie S. Hieronymum,Felicem ad marginem, Cajetanum, fuftinia-num, Flaminium, Pagninum. QusfiritergoDavid ex Deo; Domine , quis peregrinabi-tur in tentorio tuo ? Quo quid de Ecclefiamilitante dici poteft abfolutius ? Peregrinifumus in hoc mundo , tefte Apoftolo 2,

Cor.

* I ,

S.Chryfb-

flomus u-trumquefenfum con-jungit,

Tabernacu-lum quid.

higdr, pere-grinari.

Vide Sym-bolam I.S.Auguflrfti