, 25* P S A L M V S XXVII.

ctvoict pcena*rum gravif-fima*

Duplex de*llru&io Iu-dxoium.

BenedicereDeu, & Deo,

perinde di-pcerjs.

tum poenae; /ed quoniam per multa opera di-vinae jullitiae homo provocatur ad timorem,& per opera mifericordi^ provocatur ad fpem,quandoque convertitur ad poenitentiam, &fanatur: fed fi iit confuetudine induretur inpeccato, & intellectum perdit, & non eft fpes/alutis. Et ideo pro caufla poenae irreparabi-lis praemittit carendam intelle&us ; Quia nonintellexerunt opera Domini , Jfcilicet /piritalia,fa opera manuum ejus , /cilicet corpotalia. De-flrues illos , & non aedificabis eos . Refertur hocad duplicem deftru&ionem fjud^orum,) fci#licet ad fpiritalem; quia deftru&i per cafurfia fide', &non a notitia Dei. Sed tamen ifti,qui fic iunt deftru&i, aliquando re^dificantur,ficut Petrus; & fic etiam ifti (Judaei) reaedi#fleantur, vel reaedificabuntur ufque ad finemmundi. Deinde refertur etiam ad corporalemdellruCtionem: quiadeftru&i per Romanos,nunquam reaedificati /unt, nec unquam re^di#ficabuntur. Deftru&i per Babylonios, rele-vati funt per Per/as. Deftru&i per Antio-chum , relevati funt per Romanos. Sed perRomanos ita tandem deftru&i, ut nunquamreasdificati fint.

III. S. Bonaventv R je , in Expolitio-ne P/almi. Benedittus Dominus . Quidam di-cunt , qu6d Benedicere alicui, fit benedice-re ad utilitatem ejus. Vnde Berengarius con-ftituit dicendum, Benedicamus Dominum, &non Domino: quia non ad utilitatem ejus fitbenedi&io. Nos autem dicimus,quod utrum#quepoteft indifferenter dici. Sciendum vero,quod creatura benedicit creaturam, creaturaCreatorem , Creator creaturam* Creaturacreaturam , ei bonum optando : creaturaCreatorem, duobus modis, laudando, & bo-num ei tribuendo: Creator creaturaimaugen*do, &hoc duobus modis; /cilicet augendoin numero, & merito: fic enim crefcit Ec-

clefia.

iV. S. Maximi Tavrinensis,' Homili4C m i caro y j n f e [i Q Pafchse. Et refloruit caro mea fac,

utero Virgi- ^ Jtinltus depolitis corruptelae corporalis exu-nis: vijs, rediviva carnis aflumptione refloruit,

ficut ipfe ait per Prophetam: Et refloruit caromea , & ex voluntate mea confitebor eu Refloruit;inquit, caro mea. Videte, quo verbo uliis eft:non ait, floruit , fed refloruit: non enimreflo-relcit, nifi quod ante floruerit. Floruit auteriicaro Domini, curri primum de Maria Virgi-nis illibata vulva procellit, ficut ait Efaias, di#cens: Exibit virga de radice lejfe, fa flos de radicerefloruit e ejus afeendet . Refloruit autem, curri} fuccifofepulcro, per Jud^os corporis flore, rediviva de /epulcrd

refurre&ionis gloria germinavit, & in florismodum odorem pariter & nitorem cun&ishominibus immortalitatis afflavit; odorem,bonorum operum /uavitatem circumferens?nitorem, incorruptelam perpetua divinita-tis oftendens. His: ipfe, fermo fub numeroin editione Romana , & alijs adferibitur S.Ambro -(io , cui perperam attribuuntur plures , quos jurefibi vendicat S. Maximus Taurinenfis.

V. S. Hib r0 nym 1, in Commenr. ad

P/almum. Rege eos , cr extolle illos ufque in ster-num* Tu rege, non diabolus, nec peccatum:& extolle eos ufque in feculum, hoC eft, de-fende eos ufque in feculum, invita aterna.Tu Domine rege & eleva nos, quia populustuus fumus, ut in hac vita , qua tibi funt pia-,cira, facientes ab hac mortalitate in immor-talitatem, te commutante, extollamur, ideft, in cceleftibus elevemur, regnaturi cumSan&is tuis. . .

Gassiodori, ad eundem verfum. Rege eosfac. Petit, ut in hoc mundo devotos popu-los regat, ne carnalia concupifcant, ne vsaspravas eligant; fed ipfius regimine illumina-ti, nefeiant collegium habere curn peiTinis.Addidit; Extolle eos , ut iri intellegi u Scriptu-rarum , & in opere /an£fo, laudabili inten-tione proficiant, quatenus i terrenis vi-tijs purgati, ad aterna pramia perducantureve£ti.

ANNOTATIONESAD PSALMVM XXVII.

T I. Pfalmus ifte, excepta una littera, inHebrais voluminibus feriptus eft fecundumordinem litterarum.

H. Ad Verfum I; Deus meus ne flleas a me.Silere in divinis paginis fapenumero iicufur*pari folet, uc non foliim fignificet ceflare a lo-curione, fed etiam a ceteris operibus: ut Regilib.z. cap.ip. verf.io. Abfalom , quemunximusfuper nos , mortuus efi in bello : ufqtiequo filetis , fanon reducitis regemi Idem hic quoque fenfuseft i Deus meus ne flleas a mede, id eft, fi nihilfacis in me, fi non auxiliaris mihi; fimilis erodefcendentibus in lacum, id eft} morientibus.Qui autem reverentia magni erga aliquemfunt, nec loqui coram illo audent, nec aliudquidquam facere. Vide Franci/cum Riberamin cap. i.Sophonia, num.27#

III. t Ad Verfum 11 . Dum extollo manus meas.Locus hic oftendit, antiquiftimum orantiumhabitum fuifle, ut manus haberent etftenfas,quas Tertullianus lib, de Oratione , cap. 1$,vocat expdnfas , hoc eft , in altum mediocri-ter ere&as» eapropemodumratione, qua fa-ciunt /acerdotes in /an&iftimo MifTse /acrifi-cio peragendo. Id fieri cupit a ChriftianisPau#lus 1. Timoth.2. verfis* Volo viros orare in omniloco , levantes puras manus , non, Judaico mo-re, fsepius ablutas, fid, ut in Gr&co legitur,oAni, fandas, innocuas, nullis peccatorum/ordibus contaminatas.

IV. Ad Verfum eundem. Dum 'extollo ma-nus meas ad templum fanttum tuum ♦ In Scriptu-ris Extollere , vel Levare manus, non Una for-ma dicitur. I. Levare manum, gratulantiseft, atque laudantis: ut Nehemia 8. verfi£.Benedixit Efdras Domino Deo magno : fa rejponditomnis populus ; Amen , Arnen, elevans manus fuas .II. eft jurantis: ut Genefi 14. verfzz.Abra-ham jurans ait; Levo manum meam ad Domi-num Deum excelfum, pojfejforem coeli fa terret,

Regimur \%hac vita, ex-tollimur inglotia.

Vide cor*;menc.iy^,

Pfalmus al»phabcticus,

qui oi.M loquitur,N qui nihilfacie.

Geftiis oran-tium anti,qmiiimus.

Varie fevan*tur pia* 105 *

I.

Ih