254 P S A L M

Charitai, Mne ejus, Joan.i. verfii 2. Deinde per chari-tatem: Videte qualem charitatem dedit nobis Pa-ter , ut fili] Dei nominemur » & fimus, i • Joa h. $ *& operabo* Verft i» Ad hsec per opera bona: Quicunquena* i enim (piritu Dei aguntw, ij funt filij Dei, Rom. g»

Ver£ 14. Tales itaquefUij Dei, credendo fi-deles , amando fervidi, in operibus bonis a f-fidui , afferte Domino filios arietum, id eft,agnos, quos poeticd nominavit filios arie-tum , ficutHoratiuslib. 1* ode 17. capras di-cit Olentis uxores mdriti: & filios arietum, ndnfilias; agnos, non agnas offerre jubet, pro-pter majorem praeftantiam & perfe&ionemhartim hoftiarum; nam animantes, qua inholocauftum offerebantur, mafculas eftede-Sexus virili buifie, tradunt fan&i Patres. Virilis fexus (in-pertotlior, q 0 j c yheodoretus qu$ft. t. in Leviticum) pro-pria eft perfedio . Quse ver6 pro peccato ma-nabantur, erant feminei fexfls*

n. Afferte Domino gloriam 1 Schonorem, afferte Domino 5gloriam nomini ejuS; ado-rate Dominum in atrio fan^oejus»

2. Dixerat iit primo verfu de facrificiocorporali, quod offerri voluit a filijs Dei; narahtSiraCides docet Eccli 54* verfi 2$» Dona ini-quorum non probat Altifimui, nec rejpicit in obla-tiones iniquorum : necinmultitudim facnficiorumeorum propitiabitur peccatis . Nunc fermoneihfacit de facrificio fpiritali, &; Afferte , inquit,Honores Domino gloriam & honorem. Honor PoetarumVirgiliofunt principi Maroni fiepe pro facrificio ufurpatur,hoftix, ut riitieid.;. Meritos aris manavit honores , ideft:, hoftias. Verum quia j am praecedente ver-fii de hoftijs offerendis locutus eft, aliud fibiProphetam exiftimo voinifte» Filios arietum,& cetera quae fas erat offerre Deo, voluit isofferri fibi, non propter fe, ut qui dixit Pial-mo 49. verf» 14, Numquid manducabo carnestaurorum ? aut fanguinem hircorum poiabb ? fedDeus princi- propter nos, ut nos agnofcamus eum eftepium, &fi- principium omnium bonorum noflrorum,nis nofter, eundemque fiiniil efte finem rioftrnm ulti-mum , in quem omnia referenda funt* Et obhas duascauflas non alteri licet offerre facrifl-cium nifi Deo* Hinc, quia Deus eft ultimusVt fini debe- finis nofter, & nihil poliamus ei addere, de-tur gloria: bemus illum glorificare, hoc eft, ut praeci-pit Apoftolus t.Corinth. io. verf 51* Omniain gloriam Dei facere » Tum, quia Deus eft prirt-prindpio, *** dpium omnium bonorum noftrorum, ideodebemus ei honorem» Vilius honorat patrem, &fervus dominum fiium: fi ergo Pater ego fum, ubi■eft honor meus ? &fi DomituU ego fum , ubi eft timbrmeus? dic it Dominus exercituum , Malach.i. v.6*Ex his jam liquet, cur Propheta dixerit; Af-ferte Dommo gloriam # honorem: & Apoftolusi.Timorh.i. verf 17. soh Deo honor & gloria infeeula fi culorum. Amen.

Altenun diferimen; quod inter gloriam &

v s xxvm.

honorem intercedit, eruderemus 4 Gloria eft Q, a * Ut illafrequens de aliquo fama cum laude, au&ore & ioru ’Cornificio lib. z» de Inventione, quem fequi-tur S»Anguftmus tra£L i 00. & io 5* in Joan.item in libro g $. quseftionum, quaft; j 1. Vel,utaitAriftoteleslib.r* Rhetoricor* ad Theo-de&en, Gloria eft, cum quis probus ab omni-bus exiftimatur; aut id habere putatur ; quodomnes autplures probi, prudentefque folentexpetere. Honor autem, ut docet S.I hornas quis ille2»2*qu®ft.io$* artl.&z. eft teftificatio ex# nottceLlentiae alicujuS, id eft, reverentia quasdamexterna, & cultus ei adhibitus, qui proflans& magnbs exiftimatur. His igitur verbis, 1 Affer»te Domino gloriam & honorem, animat divinusVates, ut aftiduas Deo dicamus laudes propteroperum ipfius famam & celebritatem: ne-que ut faciamus ifta foium a&ibus interni?,aut verbis ore prolatis, fed ipsa operum exte-riori exhibitione, cnltiique fenfibus aliorumhominum hauriendo teftatum faciamus, il-lum efte omnium perfectionem excellentijS'longe excellentiftimum. In Hebraico pro vo#ce, honorem, habetur nomen, hoz, qt:od pro-priefignificat fortitudinem, potentiam, im- cura *peritun. Q. D. Date Dominogimam, eum om-ni gloria digniftimum ^ffimate: date ei & for-titudinem, rid eft, fortiftimum atque poten-tiftimum praedicate: qtiod poftremum valdead propofitum eft praefent is pfalmi, ut qui to-tus eft w laudanda potentia Dei.,

3. Afferte Dommo gloriam nomini ejus. Syn-taxin Hebraicam vides, quam Latinis auribusmolliorem fecere Card*Cajetanus, Felix, Fa-gninus , qui transferebant: Date Domino glo-riam nominis ejus, quia nimiruni legerunt, chesvodfchsmo Quia vero LXX.verterimt.ivgyjwtTS,t<w kv(>iw £q£mv ovQfaXTi olvrS, & D* Hieronymus*

Afjerte Domino%jonam nomini ejus , fic legifte ne#ceffum eft; chavod fckcmb. Qus qtiidem le*

Sio tametfi obicurior nobis fit, quam altera,tamen eundem fenfiim habet, nimirum af-ferte gloriam Domino, id eft, nomini ejus;vel, ut Chaldaeus habet; Afferte coram Deo glo-riam homini ejus, celebrantes nomen, fam&m*notitiam Dei in fei pfb gloriofiftirni. AdoratoDoinmum (quod eft Venim denique facrifi-cium) in atrio fnntio ejus , LXX» h auAjj dy(<*dvtS, m aula fanfita ejus ; quo medo legit D»Au-guftinus, Gaftrcdorus, alij, retinentes fonuiiiVbcis Graec». Verum quia vox Graeca dvhn, abdSInon fignificat id, quod hos Latine dicimus AU-lam , fed veftibulum, feu fubdiale atrium,cer-te clariiis dicitur, Adorate Dominum in atrmfando ejus , hoc eft, in Tabernaculi veftibulo,ad quod omnibus patebat acceffns, cum inTabernaculum folis iiitroire liceret facerdo-tibus. Gaeterum atria erant quatitor j Sacer-dotum, Laico^um , Mulierum , Gentium*

David omnes adhonans^Adorate Dominum (in-quit) in atrio fando ejus, ^uod cuilibet aftigna-tum eft

Vox Domini 4 fiiper aquas, Kr *Deus majeftaris intonuit £

Doaijinua