468 PSALMUS XLIX.

sssvrSj congregau illi (.dicit Pfalmographus)6 vos Angeli, 6 Coelum, b Terra , [anftos ejusjudici Ghrifto. Coelum redhibeat animas:Terra refiituat corpora: vos Angeli tubd no-vHIim& de fbmno mortis excitatos comporta-te in Jofaphataeam vallem. An gelor anuquippe minifterie tunc utetur Chriftas inuniverfali Refurre&ione: nam praecone Mat-thaeo cap.ij. veriti. fic erit in consummationefiecuh : mittet Filius hominis ^Angelos fuos. Rur-fus ver fu 45). Sic erit in confummatione feculi:exibunt Angeli , & feparabunt malos de medio ju-ftorum? ut hi ad dexteram conftittiti fub ini-tium judicij, poftea rapiantur in nubibus ob-viam Chrifto in aera, ut praedicit futurum-*Apoftolus i.Theflai.4. verf. 17. Denique»,Matth.24. verf. 3 1. Mittet Angelos fuos cumtuba ,& voce magna : & congregabunt eleftos ejusaquatuor ventis, a fummis coelorum ufque ad ter-In Hebrai ~ minos eorum. In Hebraico fonte habentur af-Deu S 0 - qUltUr fixa pronomina primae perfonae , Congregatemihi fanftos meos , & eft apoftrophe Dei velAngelos (olos alloquentis, vel fimul etiam cce-lum ac terram eo modo , quem fupra memo-nullo fensas ravi. Verum fenfui, veritatfve, utravis le-inconurodo. ttiene quid detrahitur ? five Deus dicat Ange-lis ; Congregate mihi fanftos meos , live ij fdc irualius ; Congregate tllt y Deo, fanftos ejus, fiet,quod dicitur. Illos autem intellige ia nilos,Hebr, mcK, ^ Ul 6r dmant teft amentum ejus fuper facrificia *Quid eft ordinare teftamentum ? Icere foe-Ordinarete, dus,acftabilire: Difponere quippiam firmisftamentum, pa&is & conventis, uti primus Machabao-quid t rum cap. r# verf 1 z . docet: Diffionamus fila-mentum cum Gentibus , qua circa nos funt . Quid,fuper facrificia ? praemifto facrificio , ma£la-tis hoftijs: hoc ritu veteres faciebant foedera*Aut fuper facrificia, id eft, fuper cultum divi-num , cujus praecipua pars confidit in offeren-dis facrificijs. Illi proinde congregari juben-tur fanfti Deo, qui, praemiflis rite lactificijs,inierunt cum Deo foedus, utipfi fint populusejus, & ipfe fit eorum Deus: aut, qui fece-runt pa&umBeo de facrificijs illi offerendis,praecipue laudum, de quibus hoc extremo Pfal-mo j Sacrificium lauda honorificabit me •

Vi. Et annunciabunt 7 coeli ju-ftitiam ejus: quoniam Deusjudex eft #

t^uinam ree» 7 * Annunciabunt coeli, hoc eft, Angeli pri-li annunciat mfim , & ex hominibus beati, quos empy-iuftina Dei i reum coelum jam recepit: annunciabunt dein-de coeli , viri (anili, quos hic terrarum adhucorbis retinet, verbi cceleftis crediti tantifperillis difpenfatione: annumfabunt denique hiipfi, quos oculis intuemur, coeli juftitiam ejus ,inanimo quidem ore; fed nunc edito prodi-gio quodam, ut diris fulgentibus comeris, ter-ritantibus tonitruis, fulminibus haud inno-xijs; nunc in litteras coeuntibus ftellis, qualeportentum Antiochenus vidit nonnemo judexpridie, quam periret Julianus Apoftafa : hic^enofte propter praetorium excubans, elatis

in coelum oculis» confpicatur congeriem., -ftellarum, quae ferales litteras in hanc fenten-tiam cogebat: Hodie Iuli anus in Perfide occiditur.

Id Zonaras memoriae prodidit in Hitt. EccUf.

Sic ifti coeli annunciabunt juftitiam Chriftijudicantis, ut omnes intelligant, quoniam Deuseft is, qui judex eft: qui ficut omnia manife-fte novit,ita & fine vitio difeernit»

Andi populus meus, 8 & lo- vn.quar: Ifrael, & teftificabortibi: Deus Deus tuus egofum.

R Eft hac forma judicij particularis cumpopulo Judaico, quem alloquirur Deus* Utautem haec allocutio non fine ftuftu fiat, triarequiruntur. I, ex noftra parte, ut audia-mus auditu tam interno , qu^m externo.11 . ex parte Dei locutio, & teftificatio Aqua-rum*illa exterior, fit per praedicatores* inte-rior , per infpirationes: Audiam , quid loquaturin me Dominus, Pfalm.84. verfp. Teftificatiofit alia miraculis fupra totius naturae faculta-tem perpetratis: Ipfit opera (inquit ChriftusJoann, 5. verf, 3 6 .) qua ego facio , teftftmniumperhibent de me , quia Pater mifit me . Alia fitper teftes , quorum laudatur fides Ifaiae 45*verf. 10. & feqq. Vos teftes mei , dicit Dominus ,& fervus metes , quem elegi: ut fciatis , & creda-tis mihi , & intelligatis , quia ego ipfe fum . Anteme non eft formatus Deus, & poft me non erit. Egofum % ego fum Dominus , & non eft abfque me Jal-vator . Ego annunciavi , &falvavi: auditum fe-ci , & non fuit in vobis alienus: vos teftes mei, di-cit Dominus , & ego Deus. Nunc ad explicatio-nem vsrficuli veniamus, in quo tertium illud,quid nimirum fit locutus Deus, per fe clarumeft. Audi externo fenfu, quos mitto tibi, pr$-dicatores, & quse te docent illi, intra men-tem tuam revolve; audi populus meus , qui fimeus non effes, utique non audires me: Quiex Deo eft (ait Chriftus) verba Dei audit. Pro-pter ea vos non audita , quia ex Deo non estis , Joan.8. verf.47. Audi, & loquar profutura tibi perpraecones meos, & per internam infpiratio-nem. Audi ifrael, quo te compello nominocharitatis, & teftificabor tibi , cfim miraculo-rum multitudine, tum purpurato martyrumexercitu; & quid teftificabor ? Deus Deus tuusego fum. Ingeminatio mentes audientium-,confirmat, nefemeldi£laforfan elaberentur?fimul oftendit follicitum loquentis ftudium_>,nequis praeter fe quaeratur alius Deus. Ver-bum fubftantivum Sum profe&o proprium eftDivinitatis, in qua nihil prasteritum, nihil fu-turam , fed femper idem , & id aeternum. Egofum, qui fum, Exod.?. verf.14.

Non in 9 facrificijs tuis ar-guam te: holocaufta autemtua in confpedtu meo funtfemper. .

FormuU iuitSiciiciimlittdaess.

Auditui du-plici ,

duplex iocu»tio,

duplex info-nac teftificaftio.

Eiufdem ge-minatio vo-cabuli re mai2 nam confiftmar*

Effe, propriadivinitatis#

vnit

% Dens